Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, sodyum klorür (NaCl) katısının özelliklerini inceleyerek, iyonik bileşiklerin temel özelliklerini anlamaya çalışacağız. Verilen bilgileri ve her bir yargıyı adım adım değerlendirelim:
- Verilen Bilgileri İnceleyelim:
- NaCl katısı 800°C'de erir: Bu, oldukça yüksek bir erime noktasıdır. Yüksek erime noktaları, genellikle güçlü etkileşimlere sahip maddeler için geçerlidir.
- Erimiş hali elektriği iletir: Bir maddenin erimiş halde elektriği iletebilmesi için, içerisinde serbestçe hareket edebilen yüklü taneciklerin (iyonlar veya elektronlar) bulunması gerekir.
- Suda çözünür: Birçok iyonik bileşik suda çözünür.
- Çözeltisi elektriği iletir: Çözeltinin elektriği iletmesi de yine serbestçe hareket edebilen yüklü taneciklerin (iyonların) varlığını gösterir.
- I. Yargıyı Değerlendirelim: İyonik kristal yapıya sahiptir
- Sodyum (Na) bir metal, klor (Cl) ise bir ametaldir. Metal ve ametal atomları arasında elektron alışverişiyle oluşan bağlara iyonik bağ denir.
- İyonik bağlarla oluşan bileşikler, katı halde düzenli bir şekilde istiflenmiş zıt yüklü iyonlardan (Na$^+$ ve Cl$^-$) oluşan iyonik kristal yapıya sahiptir.
- Yüksek erime noktası (800°C), iyonlar arasındaki güçlü elektrostatik çekim kuvvetlerinin bir göstergesidir ve bu da iyonik kristal yapının tipik bir özelliğidir.
- Bu nedenle, I. yargı doğrudur.
- II. Yargıyı Değerlendirelim: Katı halde iyonlar hareket edemez
- İyonik kristal yapıda, iyonlar belirli kafes noktalarında sabitlenmiş haldedir. Sadece titreşim hareketi yapabilirler, serbestçe yer değiştiremezler.
- İyonların katı halde hareket edememesi nedeniyle, katı haldeki iyonik bileşikler genellikle elektriği iletmezler (soruda doğrudan belirtilmese de, erimiş halin ilettiği vurgusu bunu ima eder).
- Bu nedenle, II. yargı doğrudur.
- III. Yargıyı Değerlendirelim: Sıvı halde veya çözeltide iyonlar hareketli hale gelir
- NaCl katısı eritildiğinde (800°C'de), iyonlar arasındaki güçlü elektrostatik çekim kuvvetleri kısmen yenilir ve iyonlar serbestçe hareket edebilecek hale gelir. Bu hareketli iyonlar sayesinde erimiş NaCl elektriği iletir.
- NaCl suda çözündüğünde, su molekülleri iyonları birbirinden ayırır ve onları sarar (hidrasyon). Bu durumda da iyonlar çözelti içinde serbestçe hareket edebilir ve çözeltinin elektriği iletmesini sağlar.
- Soruda verilen "erimiş hali elektriği iletir" ve "çözeltisi elektriği iletir" bilgileri, bu yargıyı doğrudan desteklemektedir.
- Bu nedenle, III. yargı doğrudur.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, verilen üç yargı da NaCl'nin iyonik bir bileşik olarak sahip olduğu özelliklerle tamamen uyumludur.
Cevap D seçeneğidir.
