Aşağıdaki öğretim materyallerinden hangisi diğerlerine göre daha soyut bir nitelik taşımaktadır?
A) Matematik dersinde kullanılan abaküs
B) Coğrafya dersinde kullanılan fiziki harita
C) Tarih dersinde kullanılan orijinal savaş mektubu
D) Felsefe dersinde kullanılan "adalet" kavramını açıklayan metin
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, öğretim materyallerinin "soyutluk" derecesini anlamamız isteniyor. Soyutluk, bir şeyin elle tutulur, gözle görülür, somut bir karşılığı olup olmamasıyla ilgilidir. Somut olan şeyler fiziksel olarak var olan, duyularımızla algılayabildiğimiz şeylerdir. Soyut ise daha çok fikirler, kavramlar, duygular veya nitelikler gibi fiziksel bir varlığı olmayan şeylerdir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Matematik dersinde kullanılan abaküs: Abaküs, sayıları ve matematiksel işlemleri somut bir şekilde göstermeye yarayan, boncuklu bir araçtır. Onu görebilir, dokunabilir ve hareket ettirebiliriz. Dolayısıyla, oldukça somut bir öğretim materyalidir.
- B) Coğrafya dersinde kullanılan fiziki harita: Fiziki harita, dağları, nehirleri, ovaları gibi yeryüzü şekillerini belirli sembollerle ve renklerle gösteren bir çizimdir. Haritanın kendisi fiziksel bir nesne olsa da, temsil ettiği şeyler (dağlar, nehirler) de somuttur ve gerçek dünyada var olan yerlerdir. Harita, bu somut gerçekliğin görsel bir temsilidir.
- C) Tarih dersinde kullanılan orijinal savaş mektubu: Orijinal bir savaş mektubu, geçmişte yaşamış birinin yazdığı, elle tutulur, okunabilir bir belgedir. Bu mektup, belirli bir olayın veya dönemin somut bir kanıtıdır, birincil bir kaynaktır. Dolayısıyla, oldukça somut bir materyaldir.
- D) Felsefe dersinde kullanılan "adalet" kavramını açıklayan metin: Bu seçenekteki materyal, "adalet" kavramını açıklayan bir metindir. Metnin kendisi fiziksel bir nesne (kağıt veya ekran üzerindeki yazılar) olsa da, asıl önemli olan metnin içeriğidir. "Adalet" bir fikir, bir ilke, bir değerdir; elle tutulur, gözle görülür somut bir varlığı yoktur. Adalet, soyut bir kavramdır. Bu metin de bu soyut kavramı anlamamızı sağlar.
Yukarıdaki incelemelerden de anlaşılacağı üzere, abaküs, fiziki harita ve savaş mektubu somut nesneleri veya somut gerçekliklerin temsillerini içerirken; "adalet" gibi bir kavram, tamamen soyut bir düşünceyi temsil eder. Bu kavramı açıklayan bir metin de, dolaylı olarak en soyut niteliğe sahip öğretim materyali olur.
Cevap D seçeneğidir.
