1975 yılında 35 ülke tarafından imzalanan ve Avrupa'da güvenlik ve iş birliğini hedefleyen sonuç belgesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Helsinki Nihai Senedi
B) Paris Barış Antlaşması
C) Varşova Paktı
D) NATO Antlaşması
E) Maastricht Antlaşması
Bu soru, Soğuk Savaş dönemi Avrupa tarihinde önemli bir dönüm noktasını oluşturan uluslararası bir belgeyi sormaktadır. Seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Helsinki Nihai Senedi: Bu belge, 1975 yılında Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de düzenlenen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) sonucunda 35 ülke tarafından imzalanmıştır. Amacı, Avrupa'da güvenlik, iş birliği ve insan hakları konularında ortak ilkeler belirlemekti. Soru metnindeki "1975 yılında 35 ülke tarafından imzalanan ve Avrupa'da güvenlik ve iş birliğini hedefleyen" tanımına tamamen uymaktadır.
- B) Paris Barış Antlaşması: Tarihte birçok Paris Barış Antlaşması bulunmaktadır (örneğin, 1947'de II. Dünya Savaşı sonrası antlaşmalar). Ancak, 1975 yılında 35 ülke tarafından Avrupa'da genel güvenlik ve iş birliğini hedefleyen spesifik bir Paris Barış Antlaşması yoktur. Bu antlaşmalar genellikle savaşları sona erdirmek veya belirli bölgelerin statüsünü belirlemek amacıyla yapılmıştır.
- C) Varşova Paktı: Bu pakt, 1955 yılında Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku ülkeleri arasında kurulan bir askeri ittifaktır. NATO'ya karşı bir denge unsuru olarak oluşturulmuştur. Tarihi (1955) ve amacı (askeri ittifak) itibarıyla soru metnindeki tanıma uymamaktadır. Ayrıca, 35 ülke tarafından imzalanmamıştır.
- D) NATO Antlaşması: Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), 1949 yılında Batı Avrupa ülkeleri ve Kuzey Amerika ülkeleri tarafından Sovyet tehdidine karşı kurulan bir askeri ittifaktır. Tarihi (1949) ve amacı (askeri ittifak) itibarıyla soru metnindeki tanıma uymamaktadır.
- E) Maastricht Antlaşması: Bu antlaşma, 1992 yılında imzalanmış ve Avrupa Birliği'nin (AB) kurulmasını sağlamıştır. Avrupa'da iş birliğini hedeflese de, tarihi (1992) itibarıyla soru metnindeki 1975 yılına uymamaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, 1975 yılında 35 ülke tarafından imzalanan ve Avrupa'da güvenlik ve iş birliğini hedefleyen sonuç belgesinin Helsinki Nihai Senedi olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
