Sevgili öğrenciler, bu soru 1970'lerde Orta Doğu'da yaşanan önemli bir ekonomik ve siyasi krizi ve bunun uluslararası ilişkiler üzerindeki etkisini anlamamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- Soru Ne İstiyor?
- 1970'lerde yaşanmış olmalı.
- Orta Doğu'da meydana gelmiş olmalı.
- Yumuşama Dönemi'ni (Détente) olumsuz etkilemiş olmalı.
- Petrol fiyatlarında büyük artışa neden olmuş olmalı.
- A) Süveyş Krizi:
- Bu kriz 1956 yılında yaşanmıştır. Yani 1970'ler kriterine uymamaktadır. Ayrıca, temel olarak Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesiyle ilgili bir askeri ve siyasi gerilimdi, doğrudan küresel petrol fiyatlarında büyük bir artışa neden olan bir "kriz" olarak anılmaz.
- B) İran-Irak Savaşı:
- Bu savaş 1980-1988 yılları arasında yaşanmıştır. Dolayısıyla 1970'ler kriterine uymamaktadır. Her ne kadar petrol üretimi ve fiyatları üzerinde etkisi olsa da, soruda belirtilen 1970'lerdeki büyük krizi tanımlamaz.
- C) Petrol Krizi:
- Bu seçenek, soruda belirtilen tüm kriterlere mükemmel bir şekilde uymaktadır. 1973 yılında (ve daha sonra 1979'da) yaşanan "Petrol Krizi", özellikle 1973 Yom Kippur Savaşı sonrasında Arap petrol ihraç eden ülkelerin (OPEC) petrol ambargosu uygulaması ve petrol fiyatlarını dört katına çıkarmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu durum, Batı ekonomilerini derinden sarsmış, enflasyona ve durgunluğa yol açmış, böylece Soğuk Savaş'ın Yumuşama Dönemi'ni olumsuz etkilemiştir.
- D) Körfez Savaşı:
- "Körfez Savaşı" terimi genellikle 1990-1991 yıllarındaki Birinci Körfez Savaşı'nı veya 2003'teki İkinci Körfez Savaşı'nı ifade eder. Her iki olay da 1970'ler kriterine uymamaktadır.
- E) Altı Gün Savaşı:
- Bu savaş 1967 yılında yaşanmıştır. Yani 1970'ler kriterine uymamaktadır. Her ne kadar Orta Doğu'daki gerilimi artırmış ve 1973 Yom Kippur Savaşı'na zemin hazırlamış olsa da, soruda bahsedilen doğrudan petrol fiyatlarında büyük artışa neden olan 1970'lerdeki krizi tanımlamaz.
- Sonuç:
- Seçenekleri değerlendirdiğimizde, 1970'lerde Orta Doğu'da yaşanan, Yumuşama Dönemi'ni olumsuz etkileyen ve petrol fiyatlarında büyük artışa neden olan krizin "Petrol Krizi" olduğu açıkça görülmektedir. Bu kriz, özellikle 1973 yılında yaşanan olaylarla özdeşleşmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
