Bağımlı sıralı cümle nedir (Öge ortaklığı) Test 2

8. "Sanatçı, konserde güzel şarkılar söyledi, piyano çaldı, seyircileri büyüledi." cümlesi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Bağımlı sıralı cümledir
B) Özne ortaklığı vardır
C) Yüklemler farklı kişilere aittir
D) Virgülle ayrılmış yüklemler vardır

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, verilen cümlenin yapısını ve özelliklerini inceleyerek hangi ifadenin yanlış olduğunu bulacağız. Adım adım gidelim:

• Öncelikle verilen cümleyi inceleyelim: "Sanatçı, konserde güzel şarkılar söyledi, piyano çaldı, seyircileri büyüledi."
• Bu cümlede birden fazla yüklem (eylem) olduğunu görüyoruz: söyledi, çaldı, büyüledi. Birden fazla yüklemi olan cümlelere sıralı cümle denir.
• Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
• A) Bağımlı sıralı cümledir
  • Cümlede birden fazla yüklem (söyledi, çaldı, büyüledi) olduğu için bu bir sıralı cümledir.
  • Peki, bağımlı mı? Bağımlı sıralı cümlelerde yüklemler arasında özne, nesne, tümleç gibi ortak bir öge bulunur.
  • Bu cümlede "Kim söyledi?", "Kim çaldı?", "Kim büyüledi?" sorularının cevabı ortaktır: Sanatçı. Yani özne ortaktır.
  • Özne ortaklığı olduğu için bu cümle bağımlı sıralı cümledir. Bu ifade doğrudur.
• B) Özne ortaklığı vardır
  • Yukarıda da belirttiğimiz gibi, tüm yüklemlerin öznesi "Sanatçı"dır.
  • Bu nedenle, cümlede özne ortaklığı vardır. Bu ifade doğrudur.
• C) Yüklemler farklı kişilere aittir
  • Yüklemlerin kişilerini bulmak için "kim" sorusunu sorarız ve yüklemdeki kişi eklerine bakarız.
  • "söyledi" yüklemi: (o) söyledi - 3. tekil kişi
  • "çaldı" yüklemi: (o) çaldı - 3. tekil kişi
  • "büyüledi" yüklemi: (o) büyüledi - 3. tekil kişi
  • Gördüğümüz gibi, tüm yüklemler 3. tekil kişiye aittir. Yani yüklemler farklı kişilere değil, aynı kişiye aittir.
  • Bu ifade yanlıştır.
• D) Virgülle ayrılmış yüklemler vardır
  • Cümleye baktığımızda "söyledi," "çaldı," "büyüledi." yüklemlerinin virgüllerle ayrıldığını açıkça görüyoruz.
  • Bu ifade doğrudur.
• Sonuç olarak, yanlış olan ifade C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.