3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-e" eki, eylemin yöneldiği yeri değil de eylemin yapılma zamanını belirtmektedir?
A) Akşama kadar burada bekleyeceğim.
B) Yarın sabah Ankara'ya gideceğiz.
C) Çiçekleri vazoya koydu.
D) Soruları öğretmene sordu.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "-e" ekinin farklı görevlerini anlamamız isteniyor. "-e" eki, Türkçede genellikle bir eylemin yöneldiği yeri, kişiyi veya şeyi gösteren yönelme hâl eki olarak kullanılır. Ancak bazen, eylemin yapılma zamanını da belirtebilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Akşama kadar burada bekleyeceğim.
- Buradaki "-e" eki "akşam" kelimesine gelmiştir. "Akşama kadar" ifadesi, eylemin (bekleme) ne zamana kadar süreceğini, yani bir zaman dilimini belirtir. Burada "akşam" bir yer değil, bir zaman dilimidir. Dolayısıyla, "-e" eki eylemin yapılma zamanını göstermektedir.
- B) Yarın sabah Ankara'ya gideceğiz.
- Buradaki "-e" eki "Ankara" kelimesine gelmiştir. "Ankara'ya" ifadesi, eylemin (gitme) yöneldiği yeri, yani bir mekânı belirtir. Bu durumda "-e" eki yönelme anlamındadır.
- C) Çiçekleri vazoya koydu.
- Buradaki "-e" eki "vazo" kelimesine gelmiştir. "Vazoya" ifadesi, eylemin (koyma) yöneldiği yeri, yani bir nesnenin içini veya üzerini belirtir. Bu durumda da "-e" eki yönelme anlamındadır.
- D) Soruları öğretmene sordu.
- Buradaki "-e" eki "öğretmen" kelimesine gelmiştir. "Öğretmene" ifadesi, eylemin (sorma) yöneldiği kişiyi belirtir. Bu da yönelme hâl ekinin bir başka kullanım şeklidir.
Gördüğümüz gibi, A seçeneğindeki "akşama" kelimesindeki "-e" eki, eylemin yöneldiği bir yer değil, eylemin yapılma zamanını ifade etmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
