3. Aşağıdaki durumlardan hangisi geriye ket vurma (retroaktif inhibisyon) için doğru bir örnek oluşturur?
A) Eski telefon numarasının yeni numarayı hatırlamayı zorlaştırmasıSevgili öğrenciler, bu soruda hafıza süreçlerimizden biri olan "geriye ket vurma" kavramını anlamamız isteniyor. Gelin, bu kavramı ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
Geriye ket vurma, yeni öğrendiğimiz bilgilerin, daha önce öğrendiğimiz bilgileri hatırlamamızı zorlaştırması veya unutturması durumudur. Yani, yeni bilgi eskinin önüne geçer ve onu engeller.
Bu durum, daha önce öğrenilen (eski telefon numarası) bir bilginin, yeni öğrenilen (yeni telefon numarası) bir bilgiyi hatırlamayı zorlaştırmasıdır. Bu, "ileri ket vurma" (proaktif inhibisyon) olarak adlandırılır. İleri ket vurma, eski bilginin yeni bilgiyi engellemesidir. Dolayısıyla A seçeneği doğru değildir.
İşte bu tam da geriye ket vurmanın tanımıdır! Burada, yeni öğrenilen matematik formülleri (yeni bilgi), eski matematik formüllerini (eski bilgi) hatırlamayı zorlaştırıyor veya unutturuyor. Yeni bilgi, eski bilginin geri çağrılmasını engelliyor. Bu nedenle B seçeneği doğru örnektir.
Bu durum da A seçeneğindeki gibi "ileri ket vurma" örneğidir. Mevcut ve köklü bir bilgi olan ana dilimiz, yeni öğrenmeye çalıştığımız yabancı dili öğrenmemizi veya hatırlamamızı zorlaştırır. Dolayısıyla C seçeneği doğru değildir.
Bu durum, bilgilerin hafızada kalıcılığını ve hatırlanabildiğini gösterir. Herhangi bir ket vurma durumu söz konusu değildir. Aksine, başarılı bir hatırlama örneğidir. Dolayısıyla D seçeneği doğru değildir.
Bisiklet sürmek gibi motor becerileri genellikle "prosedürel bellek" adı verilen bir hafıza türünde saklanır ve kolay kolay unutulmaz. Bu da bir ket vurma örneği değildir. Dolayısıyla E seçeneği doğru değildir.
Görüldüğü gibi, yeni bilgilerin eski bilgileri unutturması veya hatırlamayı zorlaştırması durumu olan geriye ket vurmaya en uygun örnek B seçeneğinde verilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
