Doğru haber nedir (Mütevatir haber, Sadık haber) Test 1

Sadık haber için aşağıdaki tanımlardan hangisi doğrudur?

A) Yalan söylemekle itham edilmeyen bir kişinin verdiği haberdir
B) Kesin bilgi ifade eden ve şüphe kabul etmeyen haberdir
C) Yalan üzere birleşmeleri mümkün olmayan kalabalık bir topluluğun naklettiği haberdir
D) Doğruluğu kesin olarak bilinen kişinin verdiği haberdir

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bugünkü sorumuz, İslam düşüncesinde önemli bir kavram olan "Sadık Haber"in tanımıyla ilgili. "Sadık Haber", doğru ve güvenilir haber anlamına gelir. Bilginin kaynağı ve güvenilirliği açısından farklı türleri vardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Yalan söylemekle itham edilmeyen bir kişinin verdiği haberdir

  Bu tanım, "Sadık Haber"in temel ve en yaygın anlamlarından birini ifade eder. Bir haberin "sadık" (doğru/güvenilir) kabul edilebilmesi için, haberi veren kişinin yalan söyleme eğiliminde olmaması, güvenilir (sika) ve adaletli (adil) bir kişi olması beklenir. Bu tür haberlere "Haber-i Vahid" (tek kişinin haberi) denir ve kaynağı güvenilir olduğu sürece kabul edilir.

• B) Kesin bilgi ifade eden ve şüphe kabul etmeyen haberdir

  Bu tanım, "Sadık Haber"in en üst düzeydeki türünü, yani "Mütevatir Haber"i veya "Kat'i Haber"i (kesin haber) ifade eder. Her "Sadık Haber" bu kadar kesin ve şüphe kabul etmez olmayabilir. Örneğin, güvenilir bir kişinin verdiği tek bir haber (Haber-i Vahid) "sadık" kabul edilse de, kesin bilgi ifade etmeyip kuvvetli bir zan (ihtimal) oluşturabilir.

• C) Yalan üzere birleşmeleri mümkün olmayan kalabalık bir topluluğun naklettiği haberdir

  Bu tanım, doğrudan "Mütevatir Haber"in tanımıdır. Mütevatir haber, yalan söylemek üzere birleşmeleri aklen imkansız olan çok sayıda kişinin aynı haberi nakletmesiyle oluşan ve kesin bilgi ifade eden bir haber türüdür. Mütevatir haber, "Sadık Haber"in bir alt türü ve en güçlü şekli olsa da, "Sadık Haber"in genel tanımı değildir.

• D) Doğruluğu kesin olarak bilinen kişinin verdiği haberdir

  Bu seçenek, A seçeneğine çok benzemekle birlikte, "kesin olarak bilinen" ifadesi biraz daha iddialıdır. Bir kişinin yalan söylemekle itham edilmemesi (A seçeneği), onun güvenilirliğini ve haberinin "sadık" kabul edilebilirliğini sağlamak için yeterli bir kriterdir. "Kesin olarak bilinen" ifadesi, pratikte her zaman sağlanması zor bir mutlaklık derecesi ima edebilir. İslam ilimlerinde, bir ravinin (haber nakledenin) "adil" ve "sika" (güvenilir) olması, yani yalan söylemekle itham edilmemesi, haberinin "sadık" kabul edilmesi için yeterli görülmüştür.

Yukarıdaki açıklamalara göre, "Sadık Haber"in en genel ve kapsayıcı tanımı, haberi veren kişinin güvenilirliğini, yani yalan söylemekle itham edilmemesini vurgulayan A seçeneğidir.

Cevap A seçeneğidir.