pH'ı 3 olan 1 L HCl çözeltisi hazırlamak isteyen bir öğrenci, aşağıdaki işlemlerden hangisini yapmalıdır?
A) 0,001 mol HCl'yi 1 L suda çözmekMerhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, belirli bir pH değerine sahip bir asit çözeltisi hazırlamak için ne kadar maddeye ihtiyacımız olduğunu bulacağız. Kimya laboratuvarında sıkça karşımıza çıkan bu tür hesaplamalar, doğru ve güvenli çözeltiler hazırlamak için çok önemlidir. Hadi adım adım ilerleyelim!
pH, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini gösteren bir ölçektir. pH değeri, çözeltideki hidrojen iyonu derişimi ile ilişkilidir ve şu formülle ifade edilir:
$pH = -log[H^+]$
Soruda bize çözeltinin pH'ının 3 olması gerektiği söyleniyor. Bu durumda, hidrojen iyonu derişimini bulmak için formülü yeniden düzenleyebiliriz:
$[H^+] = 10^{-pH}$
Verilen pH değerini yerine koyarsak:
$[H^+] = 10^{-3}\ M$
Bu, çözeltideki hidrojen iyonlarının derişiminin molarite cinsinden $10^{-3}$ olduğunu gösterir.
Hidroklorik asit (HCl), suda tamamen iyonlaşan kuvvetli bir asittir. Bu, suya eklendiğinde her bir HCl molekülünün bir $H^+$ iyonu ve bir $Cl^-$ iyonu oluşturduğu anlamına gelir:
$HCl_{(aq)} \rightarrow H^+_{(aq)} + Cl^-_{(aq)}$
Bu tam iyonlaşma nedeniyle, çözeltideki $H^+$ iyonlarının derişimi, başlangıçtaki HCl derişimine eşittir. Yani, eğer $[H^+]$ derişimi $10^{-3}\ M$ ise, çözeltiyi hazırlamak için kullanmamız gereken HCl'nin derişimi de $10^{-3}\ M$ olmalıdır.
$[HCl] = [H^+] = 10^{-3}\ M$
Şimdi, $1\ L$ hacminde $10^{-3}\ M$ derişimli bir HCl çözeltisi hazırlamak için kaç mol HCl'ye ihtiyacımız olduğunu bulmalıyız. Molarite, mol sayısı ve hacim arasındaki ilişki şu formülle verilir:
$Molarite\ (M) = \frac{Mol\ Sayısı\ (n)}{Hacim\ (V)}$
Mol sayısını bulmak için formülü yeniden düzenleyelim:
$n = M \times V$
Bilgileri yerine koyarsak:
$n = (10^{-3}\ mol/L) \times (1\ L)$
$n = 10^{-3}\ mol$
Bu da $0,001\ mol$ anlamına gelir.
Hesaplamalarımız sonucunda, pH'ı 3 olan 1 L HCl çözeltisi hazırlamak için $0,001\ mol$ HCl'ye ihtiyacımız olduğunu bulduk. Şimdi seçeneklere bakalım:
Gördüğümüz gibi, hesapladığımız değer A seçeneği ile birebir uyuşmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.