Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin yapıca hangi türe ait olduğunu bulmamız isteniyor. Cümleleri yapılarına göre ayırırken dikkat etmemiz gereken temel noktalar, cümledeki yüklem sayısı ve bu yüklemlerin birbirine nasıl bağlandığıdır.
- Adım 1: Cümledeki Yüklemleri (Eylemleri) Belirleyelim
- Verilen cümleyi dikkatlice okuyalım: "Sınavı kazanabilmek için düzenli çalışıyor, her gün test çözüyor ve konu tekrarı yapıyor."
- Bu cümlede üç farklı yüklem bulunmaktadır: "çalışıyor", "çözüyor" ve "yapıyor". Her bir yüklem, kendi başına bir yargı bildirmektedir.
- Adım 2: Yüklemler Arasındaki Bağlantıyı İnceleyelim
- "düzenli çalışıyor" ile "her gün test çözüyor" yargıları arasına bir virgül (,) konulmuştur.
- "her gün test çözüyor" ile "konu tekrarı yapıyor" yargıları arasına ise "ve" bağlacı getirilmiştir.
- Adım 3: Cümle Türlerini Hatırlayalım ve Uygulayalım
- A) Basit Cümle: Tek bir yüklemi olan cümlelerdir. Bizim cümlemizde üç yüklem olduğu için basit cümle değildir.
- B) Birleşik Cümle: Bir temel cümle ve en az bir yan cümleden oluşan cümlelerdir. Yan cümleler genellikle fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) veya "ki" bağlacı ile kurulur. "Sınavı kazanabilmek için" kısmı bir yan cümle olsa da, asıl önemli olan birden fazla bağımsız yüklemin nasıl bağlandığıdır. Bu durum, cümleyi öncelikli olarak birleşik cümle yapmaz.
- C) Sıralı Cümle: İki veya daha fazla bağımsız cümlenin virgül (,) ya da noktalı virgül (;) ile birbirine bağlanmasıyla oluşan cümlelerdir. Cümlemizde "düzenli çalışıyor" ve "her gün test çözüyor" yargıları virgülle bağlanmıştır. Bu durum, cümleyi sıralı cümle yapar. Sonrasında gelen "ve" bağlacı, sıralı cümle yapısını bozmaz, aksine bu sıralamaya yeni bir yargı ekler.
- D) Bağlı Cümle: İki veya daha fazla bağımsız cümlenin "ve, ama, fakat, lakin, çünkü, oysa, halbuki, veya, ya da" gibi bağlaçlarla birbirine bağlanmasıyla oluşan cümlelerdir. Cümlemizde "ve" bağlacı bulunsa da, ilk iki yargının virgülle bağlanması, bu cümleyi öncelikli olarak sıralı cümle yapar. Eğer tüm yargılar sadece bağlaçlarla bağlansaydı, bağlı cümle olurdu.
- Adım 4: Sonuca Ulaşalım
- Cümlede birden fazla yüklem (yargı) bulunmaktadır ve bu yargılardan en az ikisi virgülle birbirine bağlanmıştır ("çalışıyor," "çözüyor"). Bu özellik, cümlenin "sıralı cümle" olduğunu gösterir.
Bu nedenle, verilen cümle yapıca sıralı cümledir.
Cevap C seçeneğidir.
