- BeCl$_2$ molekülünün merkez atomu berilyum (Be) atomudur. Klor (Cl) atomları ise uç atomlardır.
- Öncelikle merkez atom olan berilyumun (Be) değerlik elektron sayısını bulalım. Be, 2A grubunda yer alır, bu nedenle 2 değerlik elektronu vardır.
- Klor (Cl) atomlarının değerlik elektron sayısını bulalım. Cl, 7A grubunda yer alır, bu nedenle 7 değerlik elektronu vardır. İki Cl atomu olduğu için toplam $2 \times 7 = 14$ değerlik elektronu Cl atomlarından gelir.
- Moleküldeki toplam değerlik elektron sayısı $2 (\text{Be}) + 14 (\text{Cl}) = 16$'dır.
- Lewis yapısını çizdiğimizde, Be atomu iki Cl atomuna birer tekli bağ ile bağlanır: Cl-Be-Cl. Bu iki bağ için $2 \times 2 = 4$ elektron kullanılır.
- Geriye kalan $16 - 4 = 12$ elektron, uç atom olan Cl'lerin oktetlerini tamamlamak için kullanılır. Her bir Cl atomuna 3 çift (6 elektron) yerleştirilir. Merkez atom olan Be'nin üzerinde hiç ortaklanmamış elektron çifti kalmaz. Berilyum, oktet kuralına uymayan bir istisnadır ve genellikle iki bağ yaparak kararlı hale gelir.
- I. VSEPR gösterimi $AX_2$'dir:
- VSEPR gösteriminde 'A' merkez atomu, 'X' merkez atoma bağlı atom sayısını, 'E' ise merkez atom üzerindeki ortaklanmamış elektron çifti sayısını temsil eder.
- BeCl$_2$ molekülünde merkez atom Be'ye 2 tane Cl atomu bağlıdır (X=2).
- Merkez atom Be üzerinde hiç ortaklanmamış elektron çifti yoktur (E=0).
- Bu nedenle VSEPR gösterimi $AX_2$'dir. Bu ifade doğrudur.
- II. Doğrusal geometriye sahiptir:
- $AX_2$ VSEPR gösterimine sahip ve merkez atomunda ortaklanmamış elektron çifti bulunmayan moleküllerin geometrisi doğrusaldır.
- Bağ açısı $180^\circ$'dir.
- Bu nedenle BeCl$_2$ molekülü doğrusal geometriye sahiptir. Bu ifade doğrudur.
- III. Hibritleşme türü $sp$'dir:
- Hibritleşme türünü belirlemek için merkez atomdaki elektron yoğunluğu bölgelerinin sayısına bakılır. Her tekli bağ bir elektron yoğunluğu bölgesi, her ortaklanmamış elektron çifti de bir elektron yoğunluğu bölgesi olarak sayılır.
- BeCl$_2$ molekülünde merkez atom Be'ye 2 tane tekli bağ bağlıdır ve üzerinde ortaklanmamış elektron çifti yoktur. Yani 2 elektron yoğunluğu bölgesi vardır.
- 2 elektron yoğunluğu bölgesi $sp$ hibritleşmesine karşılık gelir. (1 s orbitali + 1 p orbitali = 2 hibrit orbitali).
- Bu nedenle BeCl$_2$ molekülünün hibritleşme türü $sp$'dir. Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, verilen üç yargı da doğrudur.
Cevap D seçeneğidir.
