Sevgili öğrencim, bu soruyu çözmek için farklı canlı hücrelerinin temel yapılarını iyi bilmemiz gerekiyor. Gözlemlediğin canlıda bulunan ve bulunmayan yapıları adım adım inceleyelim:
- Gözlemlenen Yapılar: Hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek.
- Bu üç yapı, ökaryot (gerçek çekirdekli) tüm canlı hücrelerinde bulunur. Hücre zarı hücreyi dış ortamdan ayırır, sitoplazma hücre içi sıvıdır ve çekirdek hücrenin genetik materyalini barındırır ve hayatsal faaliyetlerini yönetir. Bu gözlem, canlının bir ökaryot olduğunu gösterir.
- Gözlemlenmeyen Yapı: Hücre duvarı.
- Hücre duvarının olmaması çok önemli bir ipucudur. Hücre duvarı, bitki hücrelerinde (selülozdan), mantar hücrelerinde (kitinden) ve bakteri hücrelerinde (peptidoglikandan) bulunan, hücreye dayanıklılık ve şekil veren ek bir dış katmandır. Hayvan hücrelerinde ve hayvan benzeri protistlerde (amip gibi) hücre duvarı bulunmaz.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Maya mantarı: Mantarlar alemine ait bir canlıdır. Mantar hücrelerinde hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek bulunur, ancak en önemlisi hücre duvarı da bulunur (kitin yapılı). Bu nedenle gözlemle çelişir.
- B) Bakteri: Bakteriler prokaryot canlılardır. Yani, hücre zarı ve sitoplazmaları olmasına rağmen, gerçek bir çekirdekleri yoktur (genetik materyal sitoplazmada dağınık halde bulunur - nükleoid bölge). Ayrıca, bakterilerde hücre duvarı bulunur (peptidoglikan yapılı). Bu nedenle gözlemle çelişir.
- C) Amip: Amip, tek hücreli bir protisttir ve hayvan benzeri özellikler gösterir. Ökaryot bir canlıdır, yani hücre zarı, sitoplazma ve belirgin bir çekirdeği vardır. En önemlisi, hayvan hücrelerinde olduğu gibi hücre duvarı bulunmaz. Bu durum, öğrencinin yaptığı tüm gözlemlerle birebir uyuşmaktadır.
- D) Bitki hücresi: Bitki hücreleri ökaryot canlılardır ve hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek içerirler. Ancak, bitki hücrelerinin en belirgin özelliklerinden biri de hücre duvarına sahip olmalarıdır (selüloz yapılı). Bu nedenle gözlemle çelişir.
Yapılan gözlemler, canlının hücre duvarı olmayan, çekirdekli bir ökaryot olduğunu göstermektedir. Bu özelliklere uyan tek seçenek Amip'tir.
Cevap C seçeneğidir.
