Thorndike'ın "Tüketim Yasası" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Tekrarlanan davranışlar zamanla zayıflar
B) Hazır olmayan organizma öğrenemez
C) Olumlu sonuçlar davranışı güçlendirir
D) Davranışlar içgörü ile kazanılır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, öğrenme psikolojisinin önemli isimlerinden Edward Thorndike'ın "Tüketim Yasası"nı anlamamız isteniyor. Gelin, bu kavramı adım adım inceleyelim:
- Adım 1: Thorndike ve Öğrenme Kuramları
- Edward Thorndike, davranışçılığın öncülerinden biri olup, öğrenmeyi "deneme-yanılma" yoluyla açıklayan ilk psikologlardandır. Onun meşhur "bağlantıcılık" kuramı, uyaran (stimulus) ile tepki (response) arasındaki bağların güçlenmesi veya zayıflaması üzerine kuruludur. Thorndike'ın üç temel öğrenme yasası vardır: Etki Yasası, Hazırlık Yasası ve Tekrar (Alıştırma) Yasası.
- Adım 2: Tekrar (Alıştırma) Yasası ve Alt Bölümleri
- Tekrar Yasası, bir uyaran-tepki bağının ne kadar sık kullanıldığına bağlı olarak güçlenip zayıfladığını belirtir. Bu yasanın iki alt bölümü bulunur:
- Kullanım Yasası (Law of Use): Bir uyaran-tepki bağı ne kadar sık kullanılırsa, o kadar güçlenir. Yani, bir davranışı ne kadar çok yaparsak, o kadar kolay ve otomatik hale gelir.
- Tüketim Yasası (Law of Disuse): Bir uyaran-tepki bağı ne kadar az kullanılırsa veya hiç kullanılmazsa, o kadar zayıflar. Bu yasaya "Kullanmama Yasası" da denir. Yani, uzun süre yapılmayan bir davranışı unutmaya başlarız veya o davranışı sergileme becerimiz azalır.
- Adım 3: Seçenekleri Değerlendirme
- Şimdi seçeneklere bakalım ve "Tüketim Yasası" ile hangisinin örtüştüğünü bulalım:
- A) Tekrarlanan davranışlar zamanla zayıflar: Bu ifade, bir davranışın veya öğrenilmiş bir bağın kullanılmadığında (tekrarlanmadığında) zayıfladığını belirtir. Bu, doğrudan "Tüketim Yasası"nın tanımıdır.
- B) Hazır olmayan organizma öğrenemez: Bu ifade, Thorndike'ın "Hazırlık Yasası" ile ilgilidir. Bu yasaya göre, bir organizma öğrenmeye fiziksel ve zihinsel olarak hazır olduğunda öğrenme daha etkili olur.
- C) Olumlu sonuçlar davranışı güçlendirir: Bu ifade, Thorndike'ın en bilinen yasası olan "Etki Yasası" ile ilgilidir. Bu yasaya göre, bir davranışın ardından gelen hoşnut edici sonuçlar o davranışın tekrarlanma olasılığını artırır.
- D) Davranışlar içgörü ile kazanılır: Bu ifade, Thorndike'ın deneme-yanılma öğrenmesinden farklı olarak, Gestalt psikologlarının (Köhler gibi) savunduğu "içgörüsel öğrenme" kavramını açıklar. Thorndike'ın kuramıyla doğrudan ilgili değildir.
- Adım 4: Doğru Cevabı Belirleme
- Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, "Tüketim Yasası"nın tanımına en uygun ifade A seçeneğinde yer almaktadır. Bir davranışın veya öğrenilmiş bir bağın kullanılmaması durumunda zamanla zayıflaması, bu yasanın temel prensibidir.
Cevap A seçeneğidir.
