COVID-19 salgını sırasında, hastalığı atlatan kişilerin kan plazmasındaki antikorların ağır hastalara verilmesi yöntemi uygulanmıştır. Bu uygulama hangi bağışıklık türüne örnektir?
A) Doğal aktif bağışıklık
B) Yapay aktif bağışıklık
C) Doğal pasif bağışıklık
D) Yapay pasif bağışıklık
Merhaba sevgili öğrenciler! Bağışıklık sistemi, vücudumuzun hastalıklara karşı savunma mekanizmasıdır. Bu soruda, COVID-19 salgını sırasında uygulanan bir tedavi yönteminin hangi bağışıklık türüne girdiğini anlamak için bağışıklık çeşitlerini iyi bilmemiz gerekiyor. Hadi adım adım inceleyelim:
- Soruyu Anlayalım: Soru, COVID-19'u atlatmış kişilerin kan plazmasındaki antikorların, ağır hastalara verilmesi yöntemini soruyor. Bu yöntemde, hasta olan kişi kendi antikorlarını üretmiyor, dışarıdan hazır antikor alıyor.
- Bağışıklık Türlerini Hatırlayalım: Bağışıklık temel olarak ikiye ayrılır: Aktif ve Pasif. Her biri de doğal ve yapay olmak üzere kendi içinde ikiye ayrılır.
- Aktif Bağışıklık Nedir?
- Vücudun kendi antikorlarını üreterek kazandığı bağışıklıktır. Uzun süreli koruma sağlar ve bağışıklık hafızası oluşur.
- Doğal Aktif Bağışıklık: Hastalığı geçirerek kazanılır (örneğin, kızamık geçirmek).
- Yapay Aktif Bağışıklık: Aşı olarak kazanılır (örneğin, grip aşısı olmak). Aşı, hastalığın zayıflatılmış veya ölü mikroplarını içerir ve vücudun antikor üretmesini tetikler.
- Pasif Bağışıklık Nedir?
- Vücuda dışarıdan hazır antikorların verilmesiyle kazanılan bağışıklıktır. Vücut kendi antikorunu üretmez, bu yüzden bağışıklık hafızası oluşmaz ve koruma kısa sürelidir.
- Doğal Pasif Bağışıklık: Anneden bebeğe plasenta yoluyla veya anne sütüyle geçen antikorlarla kazanılır.
- Yapay Pasif Bağışıklık: Hastalığa yakalanmış veya risk altındaki kişilere, hastalığı geçirmiş başka bir canlıdan (insan veya hayvan) elde edilen hazır antikorların (serum) enjekte edilmesiyle kazanılır. Bu yöntem, hızlı ama kısa süreli koruma sağlar.
- Sorudaki Durumu Değerlendirelim:
- COVID-19'u atlatan kişilerin plazmasındaki antikorlar, ağır hastalara veriliyor. Bu durumda, hasta olan kişi kendi antikorlarını üretmiyor, dışarıdan hazır antikorları alıyor. Bu, Pasif Bağışıklık olduğunu gösterir.
- Bu antikorlar, doğal yollarla (anne sütü gibi) değil, tıbbi bir müdahale (kan plazması transferi) ile veriliyor. Bu da bağışıklığın Yapay yolla kazanıldığını gösterir.
- Dolayısıyla, bu uygulama Yapay Pasif Bağışıklık türüne örnektir.
Cevap D seçeneğidir.
