Fiilimsi yanlışları (Eylemsi eksikliği) Test 1

🎓 Fiilimsi Yanlışları (Eylemsi Eksikliği) Test 1 - Ders Notu

Bu test, fiilimsilerin cümle içindeki doğru kullanımını ve fiilimsi eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluklarını anlamanıza yöneliktir. Temel fiilimsi türlerini ve işlevlerini hatırlayalım.

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler) Nedir? 📝

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen ve cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir.

• Fiilimsiler, fiillerin tüm özelliklerini taşımazlar (örneğin, şahıs eklerini almazlar).
• Cümledeki görevlerine göre farklı türlere ayrılırlar.

⚠️ Dikkat: Fiilimsiler, fiiller gibi olumsuzluk eki alabilirler. Örneğin: "Gelmemek" (isim-fiil), "Gelmeyen" (sıfat-fiil).

📌 İsim-Fiil (Ad-Eylem) 🚶‍♀️

Fiil kök veya gövdelerine "-ma / -me", "-ış / -iş / -uş / -üş", "-mak / -mek" ekleri getirilerek oluşturulur ve cümlede isim gibi kullanılırlar.

• İsim-fiiller, isim çekim eklerini alabilirler (örneğin, iyelik, hal ekleri).
• Cümlede özne, nesne, dolaylı tümleç gibi görevlerde bulunabilirler.

💡 İpucu: "-ma / -me" eki ile kurulan bazı sözcükler fiilimsi olmayıp kalıcı isim olabilirler. (Örn: dondurma, sarma)

📌 Sıfat-Fiil (Ortaç) ✍️

Fiil kök veya gövdelerine "-an / -en", "-ası / -esi", "-maz / -mez", "-ar / -er / -ır / -ir / -ur / -ür", "-dık / -dik / -duk / -dük", "-acak / -ecek", "-mış / -miş / -muş / -müş" ekleri getirilerek oluşturulur ve cümlede sıfat gibi kullanılırlar.

• Sıfat-fiiller, niteledikleri isimle birlikte sıfat tamlaması oluştururlar.
• Çekimli fiillerle karıştırılmamalıdır.

⚠️ Dikkat: Sıfat-fiiller, niteledikleri isim düştüğünde adlaşmış sıfat-fiil olurlar.

📌 Zarf-Fiil (Ulaç / Bağ-Eylem) 🏃‍♂️

Fiil kök veya gövdelerine "-ken", "-alı / -eli", "-madan / -meden", "-ınca / -ince / -unca / -ünce", "-ıp / -ip / -up / -üp", "-arak / -erek", "-dıkça / -dikçe / -dukça / -dükçe", "-casına / -cesine", "-r... -maz", "-maz... -mez", "-a... -a", "-e... -e" ekleri getirilerek oluşturulur ve cümlede zarf gibi kullanılırlar.

• Zarf-fiiller, fiilin veya fiilimsinin anlamını zaman, durum, neden vb. açılardan belirtirler.

💡 İpucu: Zarf-fiiller, cümleye zaman veya durum anlamı katarlar. "Ne zaman?" veya "Nasıl?" sorularına cevap verirler.

📌 Fiilimsi Eksikliğinden Kaynaklanan Anlatım Bozuklukları ❌

Cümlede kullanılması gereken bir fiilimsinin eksikliği, anlam belirsizliğine veya cümlenin anlamsız hale gelmesine neden olabilir.

• Birden fazla fiilimsi türünün kullanılması gereken cümlelerde, fiilimsi eksikliği sık görülür.
• Özellikle sıralı ve bağlı cümlelerde, fiilimsi eksikliği anlatım bozukluğuna yol açabilir.

⚠️ Dikkat: Cümleyi dikkatlice okuyarak, hangi fiilimsinin eksik olduğunu tespit etmeye çalışın.