Sevgili öğrenciler, bu soruda "birleşik zamanlı fiil" kavramını anlamamız ve cümlelerdeki fiilleri doğru bir şekilde incelememiz gerekiyor. Haydi, adım adım ilerleyelim:
Birleşik Zamanlı Fiil Nedir?
Birleşik zamanlı fiil, bir fiilin birden fazla zaman eki almasıyla oluşur. Türkçede bu genellikle, basit zamanlı bir fiile "ek fiil" (idi, imiş, ise) getirilmesiyle gerçekleşir. Yani, fiil önce kendi zaman ekini alır, sonra üzerine ek fiil gelir. Örneğin, "geliyor" (şimdiki zaman) basit zamanlıdır. Ama "geliyordu" (şimdiki zamanın hikayesi) veya "geliyormuş" (şimdiki zamanın rivayeti) birleşik zamanlıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çocuk ağlıyordu.
- Buradaki fiil "ağlıyordu".
- "ağla-" fiil köküne "-yor" (şimdiki zaman eki) gelmiş, sonra da "-du" (ek fiil olan "idi"nin d'li geçmiş zaman hali) gelmiştir.
- Bu fiil, "şimdiki zamanın hikayesi" şeklinde birleşik zamanlıdır.
- B) Yağmur yağacakmış.
- Buradaki fiil "yağacakmış".
- "yağ-" fiil köküne "-acak" (gelecek zaman eki) gelmiş, sonra da "-mış" (ek fiil olan "imiş"in mış'lı geçmiş zaman hali) gelmiştir.
- Bu fiil, "gelecek zamanın rivayeti" şeklinde birleşik zamanlıdır.
- C) Biz dün parkta koştuk.
- Buradaki fiil "koştuk".
- "koş-" fiil köküne sadece "-tu" (d'li geçmiş zaman eki) gelmiş, ardından da "-k" (birinci çoğul şahıs eki) eklenmiştir.
- Bu fiilde sadece bir tane zaman eki vardır ve üzerine ek fiil gelmemiştir. Bu nedenle "koştuk" fiili basit zamanlıdır.
- D) O, kitabı okumuştu.
- Buradaki fiil "okumuştu".
- "oku-" fiil köküne "-muş" (öğrenilen geçmiş zaman eki) gelmiş, sonra da "-tu" (ek fiil olan "idi"nin d'li geçmiş zaman hali) gelmiştir.
- Bu fiil, "öğrenilen geçmiş zamanın hikayesi" şeklinde birleşik zamanlıdır.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerindeki fiiller iki zaman eki alarak birleşik zamanlı hale gelmiştir. Ancak C seçeneğindeki "koştuk" fiili sadece bir zaman eki almıştır ve basit zamanlıdır.
Cevap C seçeneğidir.
