Bir veri setinde aykırı değer (outlier) ne anlama gelir?
Bir veri setindeki aykırı değer (outlier) kavramını adım adım inceleyelim:
Bir veri seti, belirli bir konu hakkında toplanmış bilgilerin veya gözlemlerin bir koleksiyonudur. Örneğin, bir sınıftaki öğrencilerin boyları, bir şehrin aylık sıcaklık ortalamaları veya bir şirketin günlük satış rakamları birer veri setidir.
Aykırı değer (outlier), bir veri setindeki diğer değerlerden belirgin şekilde farklı olan bir gözlemdir. Bu değer, veri setinin genel eğiliminden veya dağılımından çok uzaklaşmış, adeta "sırıtan" bir noktadır. Aykırı değerler, veri girişi hatalarından kaynaklanabileceği gibi, gerçekten sıra dışı veya istisnai bir durumu da temsil edebilir.
Diyelim ki bir sınıftaki 10 öğrencinin sınav notları şöyle: 75, 80, 70, 85, 90, 78, 82, 72, 88, 15. Bu veri setindeki çoğu not 70 ile 90 arasında değişirken, 15 notu diğerlerinden çok daha düşüktür. İşte bu 15, bir aykırı değerdir. Başka bir örnek olarak, 10 öğrencinin boyları (cm cinsinden) 160, 165, 170, 162, 168, 172, 163, 167, 175 ve 210 olsun. 210 cm'lik boy, diğer öğrencilerin boylarına göre oldukça farklıdır ve bu da bir aykırı değer olabilir.
Şimdi verilen seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu ifade, aykırı değerin tam tersini tanımlar. Aykırı değer, ortalamadan (veya medyan gibi diğer merkezi eğilim ölçülerinden) oldukça uzak olan bir değerdir.
İşte bu doğru tanımdır! Aykırı değer, veri setindeki genel örüntüden veya dağılımdan saparak, diğer gözlemlerden önemli ölçüde ayrılan bir veri noktasıdır.
Bu, mod (tepe değer) olarak bilinen bir merkezi eğilim ölçüsüdür. Bir veri setinde en çok tekrar eden değeri ifade eder ve aykırı değerle ilgisi yoktur.
Medyan, bir veri seti küçükten büyüğe sıralandığında tam ortada yer alan değerdir. Bu da bir merkezi eğilim ölçüsüdür ve aykırı değerin tanımı değildir.
Bu bilgiler ışığında, aykırı değerin tanımına en uygun seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
