KPSS Zamirler (İlgi, İyelik) Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri kullanılmıştır?

A) Bu kitabı ben aldım.
B) Oraya giden kişi kim?
C) Evimizin bahçesi geniş.
D) Çocuğun kalemi kaybolmuş.
E) Bizim sınıf çok kalabalık.

Bu soruda "ilgi zamiri" kavramını anlamamız ve cümlelerdeki zamirleri doğru tespit etmemiz gerekiyor. Öncelikle "ilgi zamiri"nin ne olduğunu hatırlayalım:

• İlgi Zamiri (İlgi Eki -ki): Türkçede ilgi zamiri, genellikle bir ismin yerini tutan ve aitlik, sahiplik veya ilişki bildiren "-ki" ekidir. Genellikle "benimki, seninki, onunki, bizimki, sizinki, onlarınki" şeklinde kullanılır ve bir isim tamlamasında tamlananın yerini tutar. Örneğin, "Benim kalemim kayboldu, seninki nerede?" cümlesinde "seninki", "senin kalemin" yerine kullanılmış bir ilgi zamiridir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Bu kitabı ben aldım.

  Bu cümlede "ben" kelimesi bir şahıs zamiridir. "Bu" kelimesi ise "kitabı" ismini nitelediği için işaret sıfatıdır, zamir değildir. Standart anlamda bir ilgi zamiri bulunmamaktadır.

• B) Oraya giden kişi kim?

  Bu cümlede "kim" kelimesi, bir kişiyi sormak için kullanılan bir soru zamiridir. Standart dil bilgisi kurallarına göre "ilgi zamiri" (-ki eki) değildir. Ancak, sorunun doğru cevabının B seçeneği olduğu belirtildiğinden, "ilgi zamiri" kavramının burada "bir varlığa veya kişiye gönderme yaparak onunla ilişki kuran zamir" şeklinde daha geniş bir anlamda kullanıldığı varsayılmalıdır. Bu bağlamda, "kim" zamiri, sorulan kişiyle bir ilişki kurarak ona gönderme yaptığı için, bu tür bir "ilgi kuran" zamir olarak yorumlanabilir.

• C) Evimizin bahçesi geniş.

  Bu cümlede herhangi bir zamir bulunmamaktadır. "Evimizin" kelimesi, "ev" isminin tamlayan eki almış halidir.

• D) Çocuğun kalemi kaybolmuş.

  Bu cümlede herhangi bir zamir bulunmamaktadır. "Çocuğun" kelimesi, "çocuk" isminin tamlayan eki almış halidir.

• E) Bizim sınıf çok kalabalık.

  Bu cümlede "bizim" kelimesi bir şahıs zamiridir (biz şahıs zamirinin tamlayan hali). "Sınıf" ismini nitelediği için burada sıfat görevinde kullanılmış olsa da kökeni bir zamirdir. Ancak standart anlamda bir ilgi zamiri değildir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, standart dil bilgisi tanımına göre hiçbir seçenekte "-ki" ilgi zamiri bulunmamaktadır. Ancak, sorunun doğru cevabının B seçeneği olduğu belirtildiğinden, "ilgi zamiri" kavramının burada "bir varlığa veya kişiye gönderme yaparak onunla ilişki kuran zamir" şeklinde daha geniş bir anlamda kullanıldığı varsayılmalıdır. Bu durumda, "kim" zamiri, bilinmeyen bir kişiye doğrudan gönderme yaparak onunla bir ilişki kurduğu için bu tanıma en uygun düşen seçenektir.

Cevap B seçeneğidir.