İsim tamlamaları KPSS Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlaması kullanılmıştır?

A) Okulun bahçesi oldukça genişti.
B) Kitap okumayı çok seviyordu.
C) Yaz tatili yaklaşıyor.
D) Mavi gözleri vardı.
E) Koşarak geldi.

Bu soruda, cümleler arasında belirtili isim tamlaması içeren seçeneği bulmamız isteniyor. Öncelikle belirtili isim tamlamasının temel özelliklerini hatırlayalım:

• Belirtili isim tamlaması, iki isimden oluşur: tamlayan (ilk kelime) ve tamlanan (ikinci kelime).
• Tamlayan, ilgi eki (-ın, -in, -un, -ün) alır.
• Tamlanan ise iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü) alır.
• Her iki öge de belirli bir varlığı veya kavramı işaret eder. Örneğin: "evin çatısı", "öğretmenin kalemi".

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında tek tek inceleyelim:

• A) Okulun bahçesi oldukça genişti.

  "Okulun bahçesi" ifadesine dikkat edelim. "Okulun" kelimesi ilgi eki (-un) almıştır ve tamlayandır. "Bahçesi" kelimesi ise iyelik eki (-i) almıştır ve tamlanandır. Her iki öge de belirli olduğu için bu, kurallara tamamen uyan bir belirtili isim tamlamasıdır.

• B) Kitap okumayı çok seviyordu.

  Bu cümlede "kitap okumayı" ifadesi bir isim tamlaması değildir. "Okuma" kelimesi, fiilden türemiş bir isim-fiildir (-ma ekiyle isimleşmiş fiil). Bu bir fiilimsi grubudur.

• C) Yaz tatili yaklaşıyor.

  "Yaz tatili" ifadesinde "yaz" kelimesi ilgi eki almamıştır. Sadece "tatili" kelimesi iyelik eki almıştır. Bu tür tamlamalara belirtisiz isim tamlaması denir. Belirtili isim tamlaması değildir.

• D) Mavi gözleri vardı.

  "Mavi gözleri" ifadesinde "mavi" kelimesi, "gözleri" kelimesinin rengini belirten bir sıfattır. Bu bir sıfat tamlamasıdır, isim tamlaması değildir.

• E) Koşarak geldi.

  Bu cümlede "koşarak" bir zarf-fiildir (eylemin nasıl yapıldığını belirtir), "geldi" ise bir fiildir. Herhangi bir isim tamlaması bulunmamaktadır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, belirtili isim tamlaması kuralına uyan tek seçeneğin A seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap A seçeneğidir.