TBMM'nin (Türkiye Büyük Millet Meclisi) temel görevlerini anlamak için öncelikle yasama organı olmasının ne anlama geldiğini bilmemiz gerekir. TBMM, Türkiye Cumhuriyeti'nin yasama yetkisini kullanan tek organdır. Bu yetki, ülkenin yönetimi için gerekli olan kanunları yapmak, değiştirmek ve yürürlükten kaldırmak anlamına gelir.
- A) Kanun yapmak: Bu, TBMM'nin en temel ve vazgeçilmez görevidir. Ülkenin ihtiyaçlarına yönelik yasaları çıkarmak, mevcut yasaları düzenlemek veya yürürlükten kaldırmak TBMM'nin yetkisindedir. Örneğin, eğitim, sağlık, ekonomi gibi birçok alanda kanunlar TBMM tarafından çıkarılır. Bu nedenle, kanun yapmak TBMM'nin temel görevlerinden biridir.
- B) Bütçeyi onaylamak: Her yıl devletin gelir ve giderlerini gösteren bütçe kanunu teklifi hazırlanır ve TBMM'de görüşülerek kabul edilir. Bu süreç, TBMM'nin hükümetin mali harcamalarını denetleme ve yönlendirme yetkisinin önemli bir parçasıdır. Bütçenin onaylanması, devletin bir yıl boyunca hangi alanlara ne kadar harcama yapacağını belirler. Dolayısıyla, bütçeyi onaylamak da TBMM'nin temel görevlerinden biridir.
- C) Cumhurbaşkanını seçmek: Türkiye'de 2007 Anayasa değişikliğine kadar Cumhurbaşkanı TBMM tarafından seçilirdi. Bu tarihten sonra Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilmeye başlanmıştır. Ancak TBMM'nin Cumhurbaşkanlığı sistemi içerisindeki rolü devam etmektedir. Örneğin, seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisi TBMM'ye aittir. Tarihsel olarak ve sistem içindeki bu önemli rolü nedeniyle, bu ifade TBMM'nin görevleriyle ilişkilidir.
- D) Mahkeme kararlarını denetlemek: Bu seçenek, TBMM'nin görevleri arasında kesinlikle yer almaz. Türkiye Cumhuriyeti'nde "kuvvetler ayrılığı" ilkesi geçerlidir. Bu ilkeye göre yasama (TBMM), yürütme (Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklar) ve yargı (mahkemeler) organları birbirinden bağımsızdır. Mahkemeler, Anayasa ve kanunlara uygun olarak bağımsız ve tarafsız bir şekilde karar verirler. Yasama organı olan TBMM, kanunları yapar ancak bu kanunların uygulanması ve yargı kararlarının denetlenmesi yargı organının işidir. TBMM'nin mahkeme kararlarını denetlemesi, yargı bağımsızlığına açıkça aykırıdır ve kuvvetler ayrılığı ilkesini ihlal eder.
Yukarıdaki açıklamalara göre, A, B ve C seçenekleri TBMM'nin görevleri arasında yer alırken, D seçeneği kesinlikle TBMM'nin görev alanı dışındadır ve yargı bağımsızlığı ilkesine aykırıdır.
Cevap D seçeneğidir.
