Hikaye birleşik zamanı (-di) Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hikaye birleşik zamanı (-di) kullanılmıştır?

A) O her gün kitap okurdu.
B) Yarın sinemaya gideceğiz.
C) Şimdi ders çalışıyorum.
D) Akşam yemeğini yedik.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden hikaye birleşik zamanının kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "hikaye birleşik zamanı" ne demek, onu hatırlayalım.

• Hikaye Birleşik Zamanı: Bir fiilin basit zaman ekine ek fiilin görülen geçmiş zaman eki olan "-di" (-dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tü) getirilmesiyle oluşan zamanlardır. Bu zamanlar, geçmişte düzenli olarak yapılan eylemleri, alışkanlıkları veya geçmişteki bir durumu anlatır. Örneğin, "geliyordu" (şimdiki zamanın hikayesi), "gelirdi" (geniş zamanın hikayesi), "gelecekti" (gelecek zamanın hikayesi) gibi.
• Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
• A) O her gün kitap okurdu.

  Buradaki fiil "okurdu" kelimesidir. Bu kelime, "oku-" fiil köküne "-r" (geniş zaman eki) ve "-du" (ek fiilin görülen geçmiş zamanı olan "-idi"nin değişmiş hali) eklenerek oluşmuştur. Bu yapı, "geniş zamanın hikayesi" olarak adlandırılır ve geçmişteki bir alışkanlığı veya düzenli yapılan bir eylemi ifade eder. Bu, tam da aradığımız hikaye birleşik zamanıdır.

• B) Yarın sinemaya gideceğiz.

  Buradaki fiil "gideceğiz" kelimesidir. "git-" fiil köküne "-ecek" (gelecek zaman eki) ve "-iz" (şahıs eki) eklenmiştir. Bu cümle, gelecek zaman kipinde çekimlenmiş basit bir fiildir, birleşik zaman değildir.

• C) Şimdi ders çalışıyorum.

  Buradaki fiil "çalışıyorum" kelimesidir. "çalış-" fiil köküne "-ıyor" (şimdiki zaman eki) ve "-um" (şahıs eki) eklenmiştir. Bu cümle, şimdiki zaman kipinde çekimlenmiş basit bir fiildir, birleşik zaman değildir.

• D) Akşam yemeğini yedik.

  Buradaki fiil "yedik" kelimesidir. "ye-" fiil köküne "-di" (görülen geçmiş zaman eki) ve "-k" (şahıs eki) eklenmiştir. Bu cümle, görülen geçmiş zaman kipinde çekimlenmiş basit bir fiildir, birleşik zaman değildir. Buradaki "-di" eki, doğrudan fiilin kendi görülen geçmiş zaman ekidir, ek fiilin hikaye eki değildir.

Bu incelemeler sonucunda, hikaye birleşik zamanının kullanıldığı cümlenin A seçeneğinde olduğunu görüyoruz.

Cevap A seçeneğidir.