Merhaba sevgili öğrenciler! Roma rakamları, eski çağlardan günümüze kadar gelen ilginç bir sayı sistemidir. Bu sistemi doğru bir şekilde kullanabilmek için bazı temel kuralları bilmemiz gerekir. Şimdi, hangi seçenekteki Roma rakamı yazılışının doğru olduğunu adım adım inceleyelim.
Öncelikle, Roma rakamlarının temel sembollerini ve değerlerini hatırlayalım:
- I = 1
- V = 5
- X = 10
- L = 50
- C = 100
- D = 500
- M = 1000
Roma rakamlarını yazarken iki ana kural vardır:
- Ekleme Kuralı: Büyük değerli bir sembolün sağına küçük değerli bir sembol gelirse, değerler toplanır (örneğin, VI = 5 + 1 = 6). Bir sembol en fazla üç kez tekrar edilebilir (örneğin, III = 3, XXX = 30). Ancak V, L, D sembolleri asla tekrar edilmez.
- Çıkarma Kuralı: Küçük değerli bir sembol, kendisinden daha büyük değerli bir sembolün soluna gelirse, küçük değer büyük değerden çıkarılır. Ancak bu kuralın belirli sınırlamaları vardır:
- I sadece V ve X'in önüne gelebilir (IV = 4, IX = 9).
- X sadece L ve C'nin önüne gelebilir (XL = 40, XC = 90).
- C sadece D ve M'nin önüne gelebilir (CD = 400, CM = 900).
Şimdi seçenekleri bu kurallara göre inceleyelim:
- A) 99 = IC
- 99 sayısını Roma rakamlarıyla yazmak için 90 ve 9'u ayrı ayrı düşünmeliyiz.
- 90 = XC (100 - 10).
- 9 = IX (10 - 1).
- Dolayısıyla, 99 = XCIX olmalıdır.
- Seçenekte verilen IC ifadesi, 100 - 1 anlamına gelir. Ancak çıkarma kuralına göre, I sembolü sadece V veya X sembollerinin önüne gelebilir, C'nin önüne gelemez. Bu nedenle IC yazılışı yanlıştır.
- B) 45 = VL
- 45 sayısını Roma rakamlarıyla yazmak için 40 ve 5'i ayrı ayrı düşünmeliyiz.
- 40 = XL (50 - 10).
- 5 = V.
- Dolayısıyla, 45 = XLV olmalıdır.
- Seçenekte verilen VL ifadesi, 50 - 5 anlamına gelir. Ancak çıkarma kuralına göre, V sembolü hiçbir sembolün önüne gelerek çıkarma işlemi yapamaz. Bu nedenle VL yazılışı yanlıştır.
- C) 89 = LXXXIX
- 89 sayısını Roma rakamlarıyla yazmak için 80 ve 9'u ayrı ayrı düşünmeliyiz.
- 80 = L + XXX = 50 + 10 + 10 + 10 = LXXX. (Burada ekleme kuralını kullandık.)
- 9 = IX (10 - 1). (Burada çıkarma kuralını kullandık, I, X'in önüne gelebilir.)
- Dolayısıyla, 89 = LXXXIX olmalıdır.
- Bu seçenekte verilen Roma rakamı yazılışı, kurallara tamamen uymaktadır ve doğrudur.
- D) 95 = VC
- 95 sayısını Roma rakamlarıyla yazmak için 90 ve 5'i ayrı ayrı düşünmeliyiz.
- 90 = XC (100 - 10).
- 5 = V.
- Dolayısıyla, 95 = XCV olmalıdır.
- Seçenekte verilen VC ifadesi, 100 - 5 anlamına gelir. Ancak çıkarma kuralına göre, V sembolü hiçbir sembolün önüne gelerek çıkarma işlemi yapamaz. Bu nedenle VC yazılışı yanlıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece C seçeneğindeki Roma rakamı yazılışının doğru olduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
