Orta Çağ'da Avrupa'da feodal sistemin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Merkezi yönetimin güçlü olması
B) Toprağın mülkiyetinin köylülere ait olması
C) Senyör ve vasallar arasındaki karşılıklı hak ve yükümlülükler
D) Ticaretin ekonomide baskın olması
E) Kilisenin siyasi otoriteyi tamamen reddetmesi
Orta Çağ Avrupa'sında feodal sistem, siyasi otoritenin zayıfladığı bir dönemde ortaya çıkan, toprak temelli bir yönetim ve sosyal düzendi. Bu sistemin temelini, insanlar arasındaki karşılıklı bağımlılık ilişkileri oluşturuyordu. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Merkezi yönetimin güçlü olması: Bu ifade, feodal sistemin ortaya çıkış nedenleriyle çelişir. Feodal sistem, Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasının ardından merkezi otoritenin zayıflaması, kralların topraklarını doğrudan yönetememesi ve halkı koruyamaması sonucu ortaya çıkmıştır. Güçlü bir merkezi yönetim yerine, yerel lordların (senyörlerin) gücü artmıştır. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Toprağın mülkiyetinin köylülere ait olması: Feodal sistemde toprakların mülkiyeti genellikle senyörlere aitti. Köylüler (serfler), senyörün toprağını işler, karşılığında senyöre ürün, hizmet veya vergi öderlerdi. Köylülerin toprağın mülkiyetine sahip olması söz konusu değildi. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Senyör ve vasallar arasındaki karşılıklı hak ve yükümlülükler: Bu, feodal sistemin kalbidir. Bir senyör (lord), kendisine bağlı olan vasalına (hizmetkarına) toprak (tımar veya fief) verirdi. Karşılığında vasal, senyörüne sadakat yemini eder, askeri hizmet (savaş zamanı asker sağlamak), danışmanlık ve belirli vergilerle yükümlü olurdu. Senyör de vasalını korumakla yükümlüydü. Bu karşılıklı bağımlılık ve anlaşma, feodal sistemin temelini oluşturur. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Ticaretin ekonomide baskın olması: Orta Çağ ekonomisi, özellikle feodal sistemin yaygın olduğu dönemlerde, büyük ölçüde tarıma dayalıydı (manoryal sistem). Ticaret var olmakla birlikte, ekonominin baskın unsuru değildi; daha çok yerel ve bölgesel düzeydeydi. Büyük ölçekli ve uluslararası ticaretin canlanması daha sonraki dönemlerde (Geç Orta Çağ) olmuştur. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
- E) Kilisenin siyasi otoriteyi tamamen reddetmesi: Orta Çağ'da Kilise, Avrupa'nın en güçlü kurumlarından biriydi. Sadece dini değil, aynı zamanda büyük bir siyasi ve ekonomik güce sahipti. Krallarla ve imparatorlarla sık sık işbirliği yapar, bazen de onlarla çatışır (örneğin Aforoz ve Aforoz Yetkisi) ancak siyasi otoriteyi tamamen reddetmek yerine, kendisi de bu otoritenin önemli bir parçasıydı. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
