Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin yapısını doğru bir şekilde belirlememiz isteniyor. Cümle türlerini hatırlayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
- Öncelikle cümlemizi dikkatlice inceleyelim: "Babasını görünce koşarak yanına gitti."
- Bir cümlenin yapısını belirlerken ilk baktığımız şey yüklemleridir. Bu cümlede temel yüklem "gitti" fiilidir.
- Peki, cümlede başka çekimli fiil var mı? Hayır, yok. Ancak "görünce" ve "koşarak" kelimeleri fiil kökünden türemiş ve cümlede zarf görevinde kullanılmış fiilimsilerdir (zarf-fiiller).
- "Görünce" (zarf-fiil) kelimesi "ne zaman gitti?" sorusuna cevap vererek bir yan cümlecik oluşturur.
- "Koşarak" (zarf-fiil) kelimesi "nasıl gitti?" sorusuna cevap vererek başka bir yan cümlecik oluşturur.
- Bir cümlede bir temel yüklem ve bu temel yükleme bağlı en az bir fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil veya zarf-fiil) ile kurulmuş yan cümlecik varsa, o cümle "Girişik Birleşik Cümle" olarak adlandırılır.
- Şimdi diğer seçenekleri neden elememiz gerektiğini açıklayalım:
- A) Basit cümle: Basit cümlelerde tek bir yüklem bulunur ve fiilimsiyle kurulmuş yan cümlecik olmaz. Bizim cümlemizde ise "görünce" ve "koşarak" fiilimsileriyle kurulmuş yan cümlecikler vardır. Bu nedenle basit cümle değildir.
- B) Sıralı cümle: Sıralı cümlelerde en az iki bağımsız cümle virgül veya noktalı virgülle birbirine bağlanır. Her bir cümlenin kendi yüklemi olur. Bizim cümlemizde tek bir temel yüklem ("gitti") vardır ve iki ayrı bağımsız cümle yoktur.
- C) Bağlı cümle: Bağlı cümlelerde en az iki bağımsız cümle "ve, ama, fakat, çünkü, veya" gibi bağlaçlarla birbirine bağlanır. Bizim cümlemizde iki ayrı bağımsız cümle ve bunları bağlayan bir bağlaç yoktur.
- Cümlemizde bir temel yargı ("yanına gitti") ve bu yargıyı çeşitli yönlerden tamamlayan fiilimsilerle kurulmuş yan yargılar ("görünce", "koşarak") bulunduğu için bu cümle türü Girişik Birleşik Cümle'dir.
Cevap D seçeneğidir.
