Çuha çiçeğinde görülen modifikasyon örneği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sıcaklık değişimine bağlı çiçek renginin değişmesi
B) Toprak pH'ına bağlı yaprak şeklinin değişmesi
C) Işık miktarına bağlı çiçeklenme zamanının değişmesi
D) Su miktarına bağlı kök uzunluğunun değişmesi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, çuha çiçeğinde görülen bir modifikasyon örneğini bulmamız isteniyor. Öncelikle modifikasyonun ne olduğunu hatırlayalım:
- Modifikasyon, çevresel faktörlerin (sıcaklık, ışık, nem, besin vb.) etkisiyle bir canlının fenotipinde (dış görünüşünde) meydana gelen, kalıtsal olmayan değişikliklerdir. Yani, canlının genetik yapısı değişmez, sadece genlerin işleyişi çevresel faktörlere göre farklılık gösterir. Bu değişiklikler yavrulara aktarılmaz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sıcaklık değişimine bağlı çiçek renginin değişmesi: Bu, çuha çiçeği (Primula) için bilinen klasik bir modifikasyon örneğidir. Çuha çiçekleri, genellikle düşük sıcaklıklarda (örneğin 15-20°C) kırmızı renkte çiçek açarken, yüksek sıcaklıklarda (örneğin 25-30°C) beyaz renkte çiçek açabilirler. Bu durum, sıcaklığın çiçek rengini belirleyen pigment genlerinin aktivitesini etkilemesinden kaynaklanır. Genetik yapı aynı kalır, ancak çevresel faktör (sıcaklık) fenotipi değiştirir. Bu, modifikasyonun mükemmel bir örneğidir.
- B) Toprak pH'ına bağlı yaprak şeklinin değişmesi: Toprak pH'ı bazı bitkilerde (örneğin ortanca) çiçek rengini etkileyebilirken, yaprak şeklinin doğrudan pH'a bağlı olarak değişmesi yaygın bir modifikasyon örneği değildir. Yaprak şekli genellikle genetik yapı ve genel büyüme koşulları (ışık, su) ile daha yakından ilişkilidir.
- C) Işık miktarına bağlı çiçeklenme zamanının değişmesi: Işık miktarı ve özellikle ışık alma süresi (fotoperiyodizm), birçok bitkide çiçeklenme zamanını etkileyen önemli bir çevresel faktördür. Bu da bir tür modifikasyon olarak kabul edilebilir. Ancak, çuha çiçeği için en bilinen ve ders kitaplarında sıkça geçen modifikasyon örneği çiçek rengi değişimidir.
- D) Su miktarına bağlı kök uzunluğunun değişmesi: Bitkilerde su miktarı, kök gelişimini doğrudan etkiler. Kurak ortamlarda bitkiler daha uzun kökler geliştirerek suya ulaşmaya çalışır. Bu da çevresel bir faktöre bağlı fenotipik bir değişim olduğu için bir modifikasyon örneğidir. Ancak yine, çuha çiçeği özelinde sorulduğunda, çiçek rengi değişimi daha spesifik ve bilinen bir örnektir.
Seçenekleri değerlendirdiğimizde, çuha çiçeği ile özdeşleşmiş ve modifikasyonun en net örneklerinden biri olan durum A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
