Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "sürekli" ve "titreşimli" ünsüz kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor. Seslerin nasıl üretildiğini düşünerek bu kavramları kolayca kavrayabiliriz.
- Sürekli Ünsüz: Bir ünsüzü çıkarırken hava akımı kesintiye uğramadan, ağız veya burun boşluğundan akmaya devam ediyorsa bu ünsüz süreklidir. Örneğin, 's' sesini istediğimiz kadar uzatabiliriz. Ancak 'p' sesini uzatamayız, çünkü hava akımı bir anlığına tamamen kesilir ve sonra patlayarak çıkar.
- Titreşimli Ünsüz (Sesli Ünsüz): Bir ünsüzü çıkarırken ses tellerimiz titreşiyorsa bu ünsüz titreşimlidir (yani seslidir). Elinizi boğazınıza koyarak bir ses çıkarırken titreşimi hissedebilirsiniz. Örneğin, 'z' sesini çıkarırken boğazınızda bir titreşim hissedersiniz, ancak 's' sesini çıkarırken hissetmezsiniz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) p:
- Sürekli mi? Hayır. 'p' sesini çıkarırken dudaklarımız tamamen kapanır ve hava akımı bir anlığına kesilir, sonra patlayarak dışarı çıkar. Bu bir durak (patlayıcı) ünsüzdür, sürekli değildir.
- Titreşimli mi? Hayır. 'p' sesini çıkarırken ses tellerimiz titreşmez. Bu titreşimsiz (sessiz) bir ünsüzdür.
- B) t:
- Sürekli mi? Hayır. 't' sesini çıkarırken dilimiz diş etine tamamen kapanır ve hava akımı bir anlığına kesilir, sonra patlayarak dışarı çıkar. Bu da bir durak (patlayıcı) ünsüzdür, sürekli değildir.
- Titreşimli mi? Hayır. 't' sesini çıkarırken ses tellerimiz titreşmez. Bu titreşimsiz (sessiz) bir ünsüzdür.
- C) m:
- Sürekli mi? Evet. 'm' sesini çıkarırken dudaklarımız kapalı olsa da, hava akımı burun boşluğumuzdan kesintisiz bir şekilde akmaya devam eder. 'm' sesini istediğimiz kadar uzatabiliriz. Bu bir genizsil (nazal) ünsüzdür ve genizsiller süreklidir.
- Titreşimli mi? Evet. 'm' sesini çıkarırken boğazımıza dokunduğumuzda ses tellerimizin titreştiğini hissederiz. Bu sesli (titreşimli) bir ünsüzdür.
- D) k:
- Sürekli mi? Hayır. 'k' sesini çıkarırken dilimizin arkası yumuşak damağımıza tamamen kapanır ve hava akımı bir anlığına kesilir, sonra patlayarak dışarı çıkar. Bu da bir durak (patlayıcı) ünsüzdür, sürekli değildir.
- Titreşimli mi? Hayır. 'k' sesini çıkarırken ses tellerimiz titreşmez. Bu titreşimsiz (sessiz) bir ünsüzdür.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, 'm' ünsüzünün hem sürekli hem de titreşimli özelliklerini taşıdığını görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
