Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "sürekli ünsüz" kavramını çok iyi anlamamız gerekiyor. Türkçedeki ünsüz harfleri, çıkarılış biçimlerine göre iki ana gruba ayırırız: sürekli ünsüzler ve süreksiz (patlayıcı) ünsüzler.
- Sürekli Ünsüzler: Bu ünsüzleri söylerken ses yolumuzda tam bir kapanma olmaz, hava akışı devam eder ve sesi uzatabiliriz. Örneğin, "f" sesini uzatarak söyleyebiliriz: "fffff". Türkçedeki sürekli ünsüzler şunlardır: f, ğ, h, j, l, m, n, r, s, ş, v, y, z.
- Süreksiz (Patlayıcı) Ünsüzler: Bu ünsüzleri söylerken ses yolumuzda kısa bir an için tam bir kapanma olur ve hava aniden dışarı çıkar. Bu sesleri uzatarak söyleyemeyiz, patlama şeklinde çıkarlar. Örneğin, "p" sesini uzatamayız, "p" diye kısa ve kesik bir ses çıkar. Türkçedeki süreksiz ünsüzler şunlardır: b, c, ç, d, g, k, p, t.
Şimdi seçeneklerdeki kelimeleri inceleyelim ve hangi ünsüzlerin kullanıldığına bakalım:
- A) masa:
- 'm' harfi sürekli ünsüzdür (uzatılabilir: mmmm).
- 's' harfi sürekli ünsüzdür (uzatılabilir: ssss).
- Bu kelimede sürekli ünsüzler kullanılmıştır.
- B) kitap:
- 'k' harfi süreksiz (patlayıcı) ünsüzdür.
- 't' harfi süreksiz (patlayıcı) ünsüzdür.
- 'p' harfi süreksiz (patlayıcı) ünsüzdür.
- Bu kelimedeki tüm ünsüzler süreksizdir. Yani, sürekli ünsüz kullanılmamıştır.
- C) kalem:
- 'k' harfi süreksiz (patlayıcı) ünsüzdür.
- 'l' harfi sürekli ünsüzdür (uzatılabilir: llll).
- 'm' harfi sürekli ünsüzdür (uzatılabilir: mmmm).
- Bu kelimede sürekli ünsüzler kullanılmıştır.
- D) defter:
- 'd' harfi süreksiz (patlayıcı) ünsüzdür.
- 'f' harfi sürekli ünsüzdür (uzatılabilir: ffff).
- 't' harfi süreksiz (patlayıcı) ünsüzdür.
- 'r' harfi sürekli ünsüzdür (uzatılabilir: rrrr).
- Bu kelimede sürekli ünsüzler kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, "kitap" kelimesindeki 'k', 't' ve 'p' harflerinin hepsi süreksiz (patlayıcı) ünsüzlerdir. Bu kelimede sürekli ünsüz bulunmamaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
