Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, Jean Piaget'nin bilişsel gelişim teorisindeki dönemleri anlamamızı gerektiriyor. Piaget, çocukların düşünme biçimlerinin yaşla birlikte nasıl değiştiğini ve daha karmaşık hale geldiğini açıklayan önemli bir kuramcıdır. Gelin, her bir dönemi inceleyerek soyut düşünme yeteneğinin hangi dönemde ortaya çıktığını bulalım:
- Piaget'nin Bilişsel Gelişim Teorisi Hakkında Kısa Bir Bilgi: Piaget'ye göre çocuklar, dünyayı anlamak için aktif olarak bilgi inşa ederler. Bu süreç, belirli yaş aralıklarında ortaya çıkan ve her birinin kendine özgü düşünme biçimleri olan dört ana dönemden geçer.
- A) Duyusal-motor dönem (0-2 yaş): Bu dönemde bebekler, dünyayı duyuları (görme, işitme, dokunma vb.) ve motor hareketleri (tutma, emme, yürüme vb.) aracılığıyla keşfederler. Nesne sürekliliği (bir nesne görüş alanından çıksa bile var olmaya devam ettiğini anlama) bu dönemin önemli bir kazanımıdır. Ancak bu dönemde soyut düşünme yeteneği henüz gelişmemiştir. Düşünme, doğrudan fiziksel deneyimlere bağlıdır.
- B) İşlem öncesi dönem (2-7 yaş): Bu dönemde çocuklar sembolleri (kelimeler, resimler) kullanmaya başlar ve hayali oyunlar oynarlar. Dil gelişimi hızlanır. Ancak düşünmeleri hala benmerkezcidir (dünyayı sadece kendi bakış açılarından görürler) ve mantıksal işlemleri (korunum, tersine çevrilebilirlik gibi) henüz yapamazlar. Soyut kavramları anlama yetenekleri sınırlıdır.
- C) Somut işlemler dönemi (7-11 yaş): Bu dönemde çocuklar, somut nesneler ve olaylar hakkında mantıksal düşünmeye başlarlar. Korunum (bir maddenin şekli değişse bile miktarının aynı kalması), sınıflandırma (nesneleri belirli özelliklere göre gruplama) ve sıralama (nesneleri belirli bir düzene koyma) gibi mantıksal işlemleri yapabilirler. Ancak düşünmeleri hala somut gerçeklere bağlıdır; soyut kavramlar, varsayımsal durumlar veya hipotetik senaryolar hakkında mantık yürütmekte zorlanırlar.
- D) Soyut işlemler dönemi (11 yaş ve üzeri): Bu dönem, ergenlik ve yetişkinliğe geçişle başlar. Bireyler artık somut nesnelere ihtiyaç duymadan soyut kavramlar, fikirler ve varsayımlar hakkında mantıksal düşünebilirler. Hipotetik-dedüktif akıl yürütme (bir problem için olası tüm çözümleri sistematik olarak düşünme ve test etme), bilimsel düşünme, geleceği planlama ve etik, ahlak, adalet gibi soyut konular üzerinde derinlemesine düşünme yeteneği bu dönemin temel özellikleridir. İşte bu dönemde bireyler, "eğer... o zaman..." şeklindeki soyut çıkarımları yapabilir ve birden fazla değişkeni aynı anda düşünebilirler.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, soyut işlemler yapabilme yeteneği Piaget'nin bilişsel gelişim dönemlerinden Soyut İşlemler Dönemi'nde ortaya çıkar.
Cevap D seçeneğidir.
