Hangi tuzlar hidroliz olur (Asidik ve Bazik tuzlar) Test 1

Hangi tuz çözeltisinin pH değeri 7'den küçüktür?

A) CH₃COONa
B) NaCl
C) KNO₃
D) AlCl₃

Bir tuz çözeltisinin pH değeri, tuzu oluşturan asit ve bazın kuvvetine bağlıdır. Tuzlar suda çözündüklerinde iyonlarına ayrışır ve bu iyonlar su ile tepkimeye girerek (hidroliz) çözeltinin pH'ını değiştirebilirler. Bu durumu anlamak için her bir seçeneği ayrı ayrı inceleyelim:

• A) $CH_3COONa$ (Sodyum Asetat):

  Bu tuz, zayıf bir asit olan asetik asit ($CH_3COOH$) ile kuvvetli bir baz olan sodyum hidroksit ($NaOH$) tepkimesinden oluşur. Sodyum asetat suda çözündüğünde $Na^+$ ve $CH_3COO^-$ iyonlarına ayrışır.

  • $Na^+$ iyonu, kuvvetli bir bazdan (NaOH) geldiği için su ile hidrolize uğramaz.
  • $CH_3COO^-$ (asetat) iyonu, zayıf bir asidin ($CH_3COOH$) konjuge bazı olduğu için su ile hidrolize uğrar ve $OH^-$ iyonları oluşturur: $CH_3COO^- (aq) + H_2O (l) \rightleftharpoons CH_3COOH (aq) + OH^- (aq)$.

  Çözeltide $OH^-$ iyonlarının oluşması nedeniyle çözelti bazik olur. Dolayısıyla pH değeri 7'den büyüktür (pH > 7).

• B) $NaCl$ (Sodyum Klorür):

  Bu tuz, kuvvetli bir asit olan hidroklorik asit ($HCl$) ile kuvvetli bir baz olan sodyum hidroksit ($NaOH$) tepkimesinden oluşur. Sodyum klorür suda çözündüğünde $Na^+$ ve $Cl^-$ iyonlarına ayrışır.

  • $Na^+$ iyonu, kuvvetli bir bazdan geldiği için hidrolize uğramaz.
  • $Cl^-$ iyonu, kuvvetli bir asitten geldiği için hidrolize uğramaz.

  Her iki iyon da hidrolize uğramadığı için çözeltide $H^+$ veya $OH^-$ iyon derişiminde belirgin bir değişiklik olmaz. Dolayısıyla çözelti nötrdür ve pH değeri 7'ye eşittir (pH = 7).

• C) $KNO_3$ (Potasyum Nitrat):

  Bu tuz, kuvvetli bir asit olan nitrik asit ($HNO_3$) ile kuvvetli bir baz olan potasyum hidroksit ($KOH$) tepkimesinden oluşur. Potasyum nitrat suda çözündüğünde $K^+$ ve $NO_3^-$ iyonlarına ayrışır.

  • $K^+$ iyonu, kuvvetli bir bazdan geldiği için hidrolize uğramaz.
  • $NO_3^-$ iyonu, kuvvetli bir asitten geldiği için hidrolize uğramaz.

  Her iki iyon da hidrolize uğramadığı için çözeltide $H^+$ veya $OH^-$ iyon derişiminde belirgin bir değişiklik olmaz. Dolayısıyla çözelti nötrdür ve pH değeri 7'ye eşittir (pH = 7).

• D) $AlCl_3$ (Alüminyum Klorür):

  Bu tuz, kuvvetli bir asit olan hidroklorik asit ($HCl$) ile zayıf bir baz olan alüminyum hidroksit ($Al(OH)_3$) tepkimesinden oluşur. Alüminyum klorür suda çözündüğünde $Al^{3+}$ ve $Cl^-$ iyonlarına ayrışır.

  • $Cl^-$ iyonu, kuvvetli bir asitten geldiği için hidrolize uğramaz.
  • $Al^{3+}$ iyonu, küçük boyutu ve yüksek yükü nedeniyle bir Lewis asidi gibi davranır ve su moleküllerini hidrolize uğratır. Bu hidroliz sonucunda $H_3O^+$ (veya $H^+$) iyonları oluşur: $Al^{3+} (aq) + 6H_2O (l) \rightleftharpoons [Al(H_2O)_5(OH)]^{2+} (aq) + H_3O^+ (aq)$.

  $H_3O^+$ iyonlarının oluşması nedeniyle çözelti asidik olur. Dolayısıyla pH değeri 7'den küçüktür (pH < 7).

Yukarıdaki analizlere göre, pH değeri 7'den küçük olan tuz çözeltisi $AlCl_3$'tür.

Cevap D seçeneğidir.