Sevgili öğrenciler, bu soruda belirtisiz nesneyi buldurmaya yönelik cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "belirtisiz nesne" kavramını hatırlayalım:
- Belirtisiz Nesne: Cümlede yükleme sorulan "ne?" sorusuna cevap veren, ismin belirtme hal ekini (-ı, -i, -u, -ü) almayan ve genellikle yüklemden önce gelen ögedir. Önemli bir nokta, "ne?" sorusunu önce özneyi bulduktan sonra sormamız gerektiğidir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Evde ne var?
Bu cümlede "var" yüklemdir. "Ne?" sorusu burada var olan şeyi, yani özneyi buldurmaya yöneliktir. Örneğin, "Evde kedi var." cümlesinde "kedi" öznedir. Dolayısıyla bu cümle belirtisiz nesneyi değil, özneyi buldurur.
- B) Buraya ne getirdin?
Bu cümlede "getirdin" yüklemdir. Gizli öznemiz "sen"dir. Özne bulunduktan sonra yükleme "ne getirdin?" diye sorduğumuzda alacağımız cevap (örneğin "bir kitap", "su", "hediye") belirtisiz nesne olacaktır. Bu cevaplar -i hal ekini almaz ve "ne?" sorusuna cevap verir. Bu nedenle bu cümle belirtisiz nesneyi buldurmaya yöneliktir.
- C) Kim geldi?
Bu cümlede "geldi" yüklemdir. "Kim?" sorusu, eylemi yapanı, yani özneyi buldurmaya yöneliktir. Örneğin, "Ali geldi." cümlesinde "Ali" öznedir. Dolayısıyla bu cümle belirtisiz nesneyi değil, özneyi buldurur.
- D) Nereye gidiyorsun?
Bu cümlede "gidiyorsun" yüklemdir. "Nereye?" sorusu, yönelme hal eki (-e, -a) almış bir yer tamlayıcısını (dolaylı tümleç) buldurmaya yöneliktir. Örneğin, "Okula gidiyorum." cümlesinde "Okula" yer tamlayıcısıdır. Dolayısıyla bu cümle belirtisiz nesneyi buldurmaz.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "Buraya ne getirdin?" cümlesi belirtisiz nesneyi buldurmaya yöneliktir.
Cevap B seçeneğidir.
