Ergen benmerkezciliği, ergenlik dönemine özgü bir düşünce biçimidir ve Amerikalı gelişim psikoloğu David Elkind tarafından ortaya atılmıştır. Bu kavram, ergenlerin bilişsel gelişimleriyle birlikte ortaya çıkan bazı özel düşünce kalıplarını ifade eder.
-
Ergen Benmerkezciliği Nedir?
Ergen benmerkezciliği, ergenlerin kendilerini sürekli başkalarının odağında hissetmeleri (hayali seyirci) ve kendi deneyimlerinin, duygularının veya sorunlarının eşsiz ve benzersiz olduğuna inanmaları (kişisel efsane) ile karakterizedir. Bu durum, ergenlerin soyut düşünme yeteneklerinin gelişmeye başlamasıyla birlikte, kendi düşünceleri ile başkalarının düşünceleri arasındaki farkı tam olarak ayırt edememelerinden kaynaklanır.
-
Yaş Aralığı ve Gelişim Süreci:
Bu düşünce yapısı, soyut düşünme becerilerinin gelişmeye başladığı ancak henüz tam olarak olgunlaşmadığı, kimlik arayışının yoğun olduğu ergenliğin ilk ve orta dönemlerinde daha belirgin şekilde gözlemlenir.
-
A) 11-16 yaş: Bu yaş aralığı, ergenlik döneminin başlangıcını ve orta evresini kapsar. Bu dönemde gençler fiziksel, bilişsel ve sosyal olarak büyük değişimler yaşar. Soyut düşünme becerileri gelişmeye başlar, ancak henüz başkalarının bakış açılarını tam olarak anlamakta zorlanabilirler. Bu da hayali seyirci ve kişisel efsane gibi benmerkezci düşünce biçimlerinin ortaya çıkmasına ve belirginleşmesine neden olur. Bu nedenle ergen benmerkezciliğinin en belirgin olduğu dönemdir.
-
B) 5-10 yaş: Bu dönem çocukluk dönemidir (somut işlemler dönemi). Bu yaşlarda çocuklar farklı türde bir benmerkezcilik (Piaget'nin preoperasyonel dönemi) sergileyebilirler, ancak bu ergenlikteki bilişsel yapıyla ilgili ergen benmerkezciliği değildir.
-
C) 17-22 yaş: Bu yaşlar geç ergenlik ve genç yetişkinlik dönemini kapsar. Bu dönemde bireylerin kimlikleri daha oturmuş, sosyal perspektif alma becerileri gelişmiş ve benmerkezci düşünce biçimleri genellikle azalmıştır.
-
D) 0-4 yaş: Bu dönem bebeklik ve erken çocukluk dönemidir. Bu yaşlarda benmerkezcilik, dünyanın kendi etrafında döndüğünü düşünme şeklinde (Piaget) görülür, ancak ergenlikteki bilişsel yapıyla ilgili ergen benmerkezciliği değildir.
Bu açıklamalar ışığında, ergen benmerkezciliğinin en belirgin şekilde gözlemlendiği yaş aralığı 11-16 yaştır.
Cevap A seçeneğidir.
