Posner'in program türlerinden hangisi, öğrencilerin okulda gerçekte ne öğrendiğini ifade eder ve planlanan programdan farklılık gösterebilir?
A) Örtük program
B) Uygulanan program
C) Resmi program
D) Değerlendirilen program
Sevgili öğrenciler, bu soru Posner'in program türleri sınıflandırmasını anlamamızı gerektiriyor. Eğitimde programlar, sadece kağıt üzerinde yazılı olanlardan ibaret değildir; aynı zamanda sınıfta nasıl uygulandıkları ve öğrencilere ne gibi gizli mesajlar verdikleri de önemlidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Örtük program: Bu program türü, okulun yazılı olmayan kuralları, değerleri, tutumları ve beklentileri aracılığıyla öğrencilere aktarılan, genellikle farkında olmadan öğrenilen derslerdir. Örneğin, otoriteye saygı, rekabet, işbirliği gibi sosyal ve kültürel normlar örtük programın bir parçasıdır. Soru, öğrencilerin "gerçekte ne öğrendiğini" sorsa da, bu daha çok ders içeriğiyle ilgili değil, okul ortamının genel etkisiyle ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap A değildir.
- B) Uygulanan program: Bu program türü, resmi programın öğretmenler tarafından sınıfta *gerçekte nasıl öğretildiğini* ve öğrencilerin bu süreçte *gerçekte ne deneyimlediğini* ifade eder. Yani, kağıt üzerindeki planın (resmi program) sınıfta hayat bulmuş halidir. Öğretmenin yorumu, sınıfın dinamikleri, mevcut kaynaklar, zaman kısıtlamaları gibi birçok faktör nedeniyle uygulanan program, resmi programdan farklılık gösterebilir. Soru tam olarak "öğrencilerin okulda gerçekte ne öğrendiğini ifade eder ve planlanan programdan farklılık gösterebilir" diyerek bu durumu tanımlamaktadır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.
- C) Resmi program: Bu program türü, devlet veya eğitim otoriteleri tarafından belirlenen, yazılı belgelerle (ders kitapları, müfredat programları, kazanımlar, ders planları vb.) ifade edilen, ne öğretilmesi *gerektiğini* gösteren programdır. Bu, kağıt üzerindeki plandır ve öğrencilerin gerçekte ne öğrendiğinden ziyade, ne öğrenmeleri *amaçlandığını* belirtir. Bu nedenle doğru cevap C değildir.
- D) Değerlendirilen program: Bu program türü, öğrencilerin öğrenmelerinin ölçüldüğü, sınavlar, projeler veya diğer değerlendirme araçları aracılığıyla test edilen programdır. Genellikle uygulanan programın bir parçasıdır ancak tamamı değildir ve öğrencilerin gerçekte ne öğrendiğini değil, ne kadarını öğrendiklerini veya hangi kısımlarının ölçüldüğünü gösterir. Bu nedenle doğru cevap D değildir.
Özetle, Posner'in program türleri içinde, öğrencilerin okulda gerçekte ne öğrendiğini ve planlanan programdan farklılık gösterebilecek olanı "Uygulanan program"dır. Çünkü bu, programın sınıfta fiilen hayata geçirildiği halidir.
Cevap B seçeneğidir.
