Bir hukuk sisteminde, devletin yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarının farklı organlar tarafından yerine getirilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
A) Hukuk devleti
B) Kuvvetler birliği
C) Kuvvetler ayrılığı
D) Hukukun üstünlüğü
Bu soru, bir devletin temel fonksiyonları olan yasama, yürütme ve yargının farklı organlar tarafından yerine getirilmesi prensibini sormaktadır. Bu prensip, modern demokratik hukuk sistemlerinin önemli bir özelliğidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Hukuk devleti: Hukuk devleti, devletin tüm eylem ve işlemlerinde hukuka bağlı olduğu, vatandaşlarına hukuk güvenliği sağladığı ve temel hak ve özgürlükleri güvence altına aldığı bir yönetim biçimidir. Kuvvetler ayrılığı, hukuk devletinin önemli bir unsuru olsa da, hukuk devleti kavramı sadece bu ayrılığı değil, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı gibi daha geniş ilkeleri kapsar. Dolayısıyla, soruda belirtilen spesifik durumun doğrudan tanımı değildir.
B) Kuvvetler birliği: Kuvvetler birliği, yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin tek bir organ veya kişi tarafından kullanılması durumudur. Bu durum genellikle otoriter rejimlerde görülür ve demokratik yönetim anlayışına aykırıdır. Soru, bu fonksiyonların "farklı organlar tarafından yerine getirilmesi" dediği için, kuvvetler birliği tam tersi bir durumu ifade eder.
C) Kuvvetler ayrılığı: Kuvvetler ayrılığı (veya güçler ayrılığı), devletin yasama (kanun yapma), yürütme (kanunları uygulama) ve yargı (adaleti sağlama) fonksiyonlarının birbirinden bağımsız ve farklı organlar tarafından yerine getirilmesi prensibidir. Bu prensip, iktidarın tek elde toplanmasını engelleyerek keyfi yönetimi önler, denge ve denetim mekanizmaları oluşturur ve bireylerin hak ve özgürlüklerini korur. Soru metninde tam olarak bu durum tarif edilmektedir.
D) Hukukun üstünlüğü: Hukukun üstünlüğü, hiçbir kişi veya kurumun hukukun üzerinde olmaması, herkesin hukuka eşit derecede tabi olması prensibidir. Devletin kendisi de dahil olmak üzere tüm kurum ve kişilerin yasalara uyması gerektiğini ifade eder. Kuvvetler ayrılığı, hukukun üstünlüğünün sağlanmasına yardımcı olan önemli bir mekanizma olsa da, hukukun üstünlüğü daha genel bir ilkedir ve soruda belirtilen "fonksiyonların farklı organlarca yerine getirilmesi" durumunun doğrudan tanımı değildir.
Bu açıklamalar ışığında, devletin yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarının farklı organlar tarafından yerine getirilmesi kavramı Kuvvetler ayrılığı ile ifade edilir.
