Bir araç 80 km doğuya 1 saatte, sonra 60 km kuzeye 1 saatte gidiyor. Aracın tüm hareketi için ortalama sürat ve hızın büyüklüğü kaç km/saattir?
A) Sürat: 70, Hız: 70Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, bir aracın farklı yönlerde yaptığı hareketleri inceleyerek ortalama süratini ve ortalama hızının büyüklüğünü hesaplayacağız. Bu iki kavram arasındaki farkı anlamak, fizik dersinde çok önemlidir. Haydi adım adım ilerleyelim!
Aracın hareketi iki aşamadan oluşuyor:
Bizden istenenler ise tüm hareket için ortalama sürat ve ortalama hızın büyüklüğüdür.
Ortalama sürat, aracın aldığı toplam yolun, bu yolu almak için geçen toplam zamana oranıdır. Formülü şu şekildedir:
$Ortalama \ Sürat = \frac{Toplam \ Yol}{Toplam \ Zaman}$
$Toplam \ Yol = 80 \ km + 60 \ km = 140 \ km$
$Toplam \ Zaman = 1 \ saat + 1 \ saat = 2 \ saat$
$Ortalama \ Sürat = \frac{140 \ km}{2 \ saat} = 70 \ km/saat$
Ortalama hızın büyüklüğü, aracın toplam yer değiştirmesinin, bu yer değiştirme için geçen toplam zamana oranıdır. Yer değiştirme, başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki en kısa mesafedir ve yönlü bir büyüklüktür.
$Ortalama \ Hızın \ Büyüklüğü = \frac{Toplam \ Yer \ Değiştirme}{Toplam \ Zaman}$
$Yer \ Değiştirme = \sqrt{(Doğuya \ Hareket)^2 + (Kuzeye \ Hareket)^2}$
$Yer \ Değiştirme = \sqrt{(80 \ km)^2 + (60 \ km)^2}$
$Yer \ Değiştirme = \sqrt{6400 \ km^2 + 3600 \ km^2}$
$Yer \ Değiştirme = \sqrt{10000 \ km^2}$
$Yer \ Değiştirme = 100 \ km$
$Ortalama \ Hızın \ Büyüklüğü = \frac{100 \ km}{2 \ saat} = 50 \ km/saat$
Bu sonuçlar, verilen seçeneklerden B seçeneği ile uyumludur.
Cevap B seçeneğidir.