Bu soruda, Toros Dağları'nın oluşum şekli üzerinden bir iç kuvvet türünü belirlememiz isteniyor. İç kuvvetler, enerjisini Dünya'nın iç kısmından alan ve yer kabuğunda büyük şekiller oluşturan kuvvetlerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Volkanizma: Volkanizma, magmanın yer kabuğunun zayıf noktalarından yüzeye çıkarak volkanik dağlar, platolar veya adalar oluşturması olayıdır. Toros Dağları'nın oluşumu "kıvrılma" ile açıklandığı için volkanizma bu duruma uygun değildir.
- B) Epirojenez: Epirojenez, kıtaların geniş alanlarda alçalması veya yükselmesi olayıdır. Bu hareketler genellikle yavaş gerçekleşir ve yer kabuğunda büyük çaplı kıvrılma veya kırılmalara neden olmaz. Daha çok kıta oluşumuyla ilgilidir. Toros Dağları'nın kıvrılma ile oluşması epirojenezin bir sonucu değildir.
- C) Orojenez: Orojenez, levha tektoniği hareketleri sonucunda yer kabuğundaki tortul tabakaların yan basınçlara uğrayarak kıvrılması veya kırılmasıyla dağ sıralarının oluşması olayıdır. Soruda geçen "kıvrılma sonucu oluşması" ifadesi ve "dalga boyu 200 km'yi bulan kıvrımlar" tanımı doğrudan orojenezin bir sonucudur. Toros Dağları da Alp-Himalaya kıvrım sisteminin bir parçası olarak orojenezle oluşmuştur.
- D) Deprem: Deprem, yer kabuğundaki ani kırılmalar veya levha hareketleri sonucu ortaya çıkan sarsıntılardır. Depremler, dağ oluşumu süreçlerine eşlik edebilir veya fay hatları boyunca meydana gelebilir ancak dağların kendisinin "kıvrılma" ile oluşum sürecini tanımlayan iç kuvvet değildir. Deprem bir sonuç veya eşlik eden bir olaydır, dağ oluşturan ana mekanizma değildir.
Soruda Toros Dağları'nın "kıvrılma sonucu oluşması" ve "dalga boyu 200 km'yi bulan kıvrımlar"dan bahsedilmesi, doğrudan dağ oluşumu (orojenez) sürecini işaret etmektedir. Bu süreçte, levhaların birbirine yaklaşmasıyla sıkışan tortul tabakalar kıvrılarak yükselir ve dağ sıralarını oluşturur.
Cevap C seçeneğidir.
