🎓 Son Osmanlı Mebusan Meclisinin toplanması Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplanması, Amasya Görüşmeleri, Misak-ı Milli'nin ilanı ve İstanbul'un işgali gibi Milli Mücadele döneminin önemli siyasi gelişmelerini kapsamaktadır. Bu konuları anlayarak testteki soruları daha kolay çözebilirsin.
📌 Amasya Görüşmeleri (20-22 Ekim 1919)
Amasya Görüşmeleri, Milli Mücadele'nin lideri Mustafa Kemal Paşa liderliğindeki Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti temsilcisi Salih Paşa arasında yapılan önemli bir toplantıdır.
- Temsil Heyeti (yani Milli Mücadele hareketi), İstanbul Hükümeti tarafından ilk kez resmen tanınmıştır. Bu, Milli Mücadele'nin meşruiyetini artırdı.
- Osmanlı Mebusan Meclisi'nin yeniden toplanması kararı alındı.
- Temsil Heyeti, Meclis'in İstanbul'da toplanmasının güvenlik açısından sakıncalı olacağını belirtti ancak İstanbul Hükümeti bu isteği kabul etmedi.
💡 İpucu: Bu görüşmeler, İstanbul Hükümeti'nin Milli Mücadele hareketini muhatap alması açısından çok önemlidir. Artık Milli Mücadele, sadece bir grup isyancı değil, resmen tanınan bir güçtü.
📌 Mebusan Meclisi Seçimleri ve Mustafa Kemal'in Stratejisi
Amasya Görüşmeleri sonucunda alınan karar doğrultusunda ülke genelinde Mebusan Meclisi seçimleri yapıldı.
- Seçimlerde, Mustafa Kemal ve arkadaşları tarafından desteklenen "Müdafaa-i Hukuk Grubu" taraftarları büyük başarı kazandı.
- Mustafa Kemal Paşa, Erzurum'dan milletvekili seçilmesine rağmen, İstanbul'un işgal altında olması nedeniyle oraya gitmedi.
- Mustafa Kemal, İstanbul'a gidecek milletvekillerinden bazı isteklerde bulundu:
- Meclis'te "Müdafaa-i Hukuk Grubu" adıyla bir grup kurmaları.
- Kendisini Meclis başkanı seçmeleri.
- "Misak-ı Milli" kararlarını kabul etmeleri.
⚠️ Dikkat: Mustafa Kemal'in İstanbul'a gitmeme kararı, onun ileri görüşlülüğünü ve İstanbul'un işgal tehlikesine yönelik endişelerini gösterir. Bu endişeler daha sonra haklı çıkmıştır.
📌 Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin Toplanması ve Misak-ı Milli'nin İlanı (28 Ocak 1920)
Mebusan Meclisi, 12 Ocak 1920'de İstanbul'da toplandı. Mustafa Kemal'in istekleri tam olarak gerçekleşmese de, Meclis çok önemli bir karara imza attı.
- Milletvekilleri, Mustafa Kemal'in istediği "Müdafaa-i Hukuk Grubu" yerine, "Felah-ı Vatan Grubu"nu kurdular.
- 28 Ocak 1920'de, Meclis'in gizli bir oturumunda, Milli Mücadele'nin temel hedeflerini belirleyen "Misak-ı Milli" (Milli Yemin) kararları kabul edildi.
- Misak-ı Milli, Türk milletinin bağımsızlık ve vatan bütünlüğü konusundaki kararlılığının dünyaya ilanıdır. Milli Mücadele'nin siyasi programı niteliğindedir.
- Misak-ı Milli'nin başlıca maddeleri şunlardır:
- Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada işgal edilmemiş Osmanlı topraklarının tamamı bölünmez bir bütündür (vatanın bütünlüğü).
- Arapların yaşadığı bölgelerin geleceği, halkın serbestçe vereceği oylarla belirlenmelidir.
- Kars, Ardahan ve Batum'un (Elviye-i Selase) geleceği için halk oylaması yapılmalıdır.
- Batı Trakya'nın geleceği için de halk oylaması yapılmalıdır.
- İstanbul'un ve Marmara Denizi'nin güvenliği sağlanmalı, Boğazlar dünya ticaretine açılmalıdır.
- Azınlıklara, komşu ülkelerdeki Müslümanlara verilen haklar kadar hak tanınmalıdır.
- Kapitülasyonlar (ekonomik ayrıcalıklar) kaldırılmalı, tam bağımsızlık sağlanmalıdır.
💡 İpucu: Misak-ı Milli, Türk milletinin "ya istiklal ya ölüm" felsefesinin siyasi belgesidir. Bu belge, Sevr Antlaşması'na karşı Türk milletinin duruşunu ortaya koymuştur.
📌 Misak-ı Milli'nin Sonuçları ve İstanbul'un İşgali (16 Mart 1920)
Misak-ı Milli kararları, İtilaf Devletleri'nin (İngiltere, Fransa, İtalya vb.) büyük tepkisini çekti. Çünkü bu kararlar, onların Osmanlı toprakları üzerindeki planlarına tamamen aykırıydı.
- İtilaf Devletleri, Misak-ı Milli'yi tanımadıklarını ilan ettiler.
- 16 Mart 1920'de, İstanbul'u resmen işgal ettiler. Şehirdeki önemli binalara el koydular.
- Mebusan Meclisi basıldı, bazı milletvekilleri tutuklanarak Malta'ya sürgün edildi.
- Son Osmanlı Mebusan Meclisi, İtilaf Devletleri tarafından dağıtıldı.
- Bu durum, Mustafa Kemal'in endişelerinin haklı çıktığını gösterdi ve Ankara'da yeni bir meclis kurma ihtiyacını doğurdu.
⚠️ Dikkat: İstanbul'un işgali ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılması, Milli Mücadele'nin merkezini kesin olarak Ankara'ya taşımıştır. Bu olay, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasına giden yolu hızlandırmıştır.
