Aşağıdaki göl çiftlerinden hangisi aynı tür set gölüne örnektir?
A) Manyas Gölü - Tortum Gölü
B) Köyceğiz Gölü - Bafa Gölü
C) Uluabat Gölü - Sera Gölü
D) Büyükçekmece Gölü - Mogan Gölü
Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için, verilen göllerin oluşum tiplerini bilmemiz ve aynı tipte olanları eşleştirmemiz gerekmektedir. Göllerin oluşum tipleri coğrafya derslerinin önemli konularından biridir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Manyas Gölü - Tortum Gölü: Manyas Gölü (Kuş Gölü) genellikle tektonik kökenli bir göl olarak bilinir, ancak Susurluk Nehri'nin taşıdığı alüvyonlarla da şekillenmiştir. Tortum Gölü ise bir heyelan set gölüdür; Tortum Çayı'nın önünün heyelan kütleleriyle kapanması sonucu oluşmuştur. Bu iki göl farklı oluşum tiplerine sahiptir.
- B) Köyceğiz Gölü - Bafa Gölü: Köyceğiz Gölü, eski bir körfezken, Dalyan Deltası'nın taşıdığı alüvyonların denizle bağlantısını kesmesi sonucu oluşmuş bir alüvyal set gölüdür. Aynı zamanda tektonik bir çöküntü alanında yer alır. Bafa Gölü de Büyük Menderes Nehri'nin taşıdığı alüvyonların eski bir körfezin önünü kapatmasıyla oluşmuş bir alüvyal set gölüdür. Her iki göl de, akarsu alüvyonlarının bir körfezin önünü kapatmasıyla oluşan alüvyal set gölü tipine örnektir. Bu nedenle aynı tür set gölüdürler.
- C) Uluabat Gölü - Sera Gölü: Uluabat Gölü (Apolyont Gölü) tektonik kökenli bir göldür, ancak çevresindeki akarsuların taşıdığı alüvyonlarla da beslenir ve şekillenir. Sera Gölü ise bir heyelan set gölüdür; Sera Deresi'nin önünün heyelan kütleleriyle kapanması sonucu oluşmuştur. Bu iki göl de farklı oluşum tiplerine sahiptir.
- D) Büyükçekmece Gölü - Mogan Gölü: Büyükçekmece Gölü bir kıyı set gölü (lagün) tipindedir. Deniz kıyısında, dalgaların ve akıntıların taşıdığı kum ve çakılların bir koyun önünü kapatmasıyla oluşmuştur. Mogan Gölü ise iç bölgede, Ankara Çayı ve kollarının taşıdığı alüvyonların bir çukur alanı doldurmasıyla oluşmuş bir alüvyal set gölüdür. Her ikisi de set gölü olsa da, Büyükçekmece bir kıyı set gölü (lagün), Mogan ise iç bölgede oluşmuş bir alüvyal set gölüdür. Oluşum mekanizmaları ve konumları itibarıyla farklı alt tiplerdir.
Yukarıdaki analizler sonucunda, Köyceğiz Gölü ve Bafa Gölü'nün her ikisinin de akarsu alüvyonlarının bir körfezin önünü kapatmasıyla oluşmuş alüvyal set gölleri olduğu görülmektedir. Bu durum onları aynı tür set gölü yapar.
Cevap B seçeneğidir.
