Diğer Türk devletleri (Avarlar, Hazarlar, Karluklar, Türgişler, Kırgızlar) Test 1

Türgişler döneminde Orta Asya ticaret yollarının kontrolünün önemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Sadece askeri üstünlük sağlamışlardır.
B) Bölgedeki Çin egemenliğini tamamen sona erdirmişlerdir.
C) Ekonomik gücü elinde tutarak siyasi varlıklarını sürdürmüşlerdir.
D) İpek Yolu ticaretini tamamen durdurmuşlardır.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, Türgişler döneminde Orta Asya ticaret yollarının kontrolünün neden önemli olduğunu anlamamız isteniyor. Tarihte ticaret yollarının kontrolü, devletler için her zaman büyük bir öneme sahip olmuştur. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:

• A) Sadece askeri üstünlük sağlamışlardır.

  Ticaret yollarını kontrol etmek için elbette askeri güce ihtiyaç vardır. Ancak bu kontrolün tek amacı askeri üstünlük sağlamak değildir. Askeri güç, ekonomik ve siyasi hedeflere ulaşmak için bir araçtır. Bu nedenle "sadece" kelimesi bu seçeneği eksik ve yanlış kılar.

• B) Bölgedeki Çin egemenliğini tamamen sona erdirmişlerdir.

  Türgişler, Çin ile Orta Asya'daki egemenlik mücadelesinde önemli bir rol oynamışlardır. Ancak Çin'in bölgedeki etkisini tamamen sona erdirmek, tek bir devletin başarabileceği bir durum değildir ve tarihsel olarak da Türgişlerin bunu tamamen başardığı söylenemez. Çin'in etkisi zaman zaman azalsa da tamamen ortadan kalkmamıştır.

• C) Ekonomik gücü elinde tutarak siyasi varlıklarını sürdürmüşlerdir.

  İşte bu seçenek, ticaret yollarının kontrolünün en temel ve en önemli sonucunu ifade ediyor. Orta Asya'daki ticaret yolları, özellikle İpek Yolu, büyük bir ekonomik potansiyele sahipti. Bu yolları kontrol eden devletler, geçen kervanlardan vergi ve gümrük alarak büyük gelir elde ederlerdi. Bu ekonomik güç, devletin ordusunu beslemesini, yönetimini sürdürmesini ve bölgesel siyasette söz sahibi olmasını sağlardı. Türgişler de bu sayede hem kendi varlıklarını devam ettirmiş hem de bölgede önemli bir siyasi güç haline gelmişlerdir.

• D) İpek Yolu ticaretini tamamen durdurmuşlardır.

  Bu seçenek mantıksızdır. Bir devletin ticaret yollarını kontrol etmesinin amacı, o ticaretten faydalanmaktır. Ticareti tamamen durdurmak, kendi gelir kaynaklarını kesmek anlamına gelir ki bu da hiçbir devletin isteyeceği bir durum değildir. Aksine, ticaretin güvenliğini sağlayarak ve ondan vergi alarak gelir elde etme amacı güdülür.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Türgişlerin Orta Asya ticaret yollarının kontrolünü ele geçirmesinin temel amacının ve sonucunun, elde ettikleri ekonomik güçle siyasi varlıklarını sürdürmek olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.