20. Yüzyıl Felsefesi test çöz AYT Test 1

🎓 20. Yüzyıl Felsefesi test çöz AYT Test 1 - Ders Notu

Bu ders notu, 20. yüzyıl felsefesinin temel akımlarını ve bu akımların önde gelen düşünürlerini anlamanıza yardımcı olacaktır. Testte karşılaşabileceğiniz başlıca konular fenomenoloji, varoluşçuluk, pozitivizm ve eleştirel teoridir.

📌 🌍 Fenomenoloji

Fenomenoloji, bilincin nesnelere nasıl yöneldiğini ve deneyimlerimizi nasıl yapılandırdığını inceleyen felsefi bir yaklaşımdır. Edmund Husserl tarafından kurulmuştur.

• Fenomenoloji, "şeylerin özüne" ulaşmayı hedefler.
• Bilinç, her zaman bir şeye yöneliktir ("bilinçlilik").
• Paranteze alma (epoché) yöntemiyle önyargılardan arınmaya çalışılır.

⚠️ Dikkat: Fenomenoloji, sadece görüneni değil, görünenin ardındaki özü anlamaya odaklanır.

📌 👤 Varoluşçuluk

Varoluşçuluk, insanın özgürlüğünü, sorumluluğunu ve anlam arayışını vurgulayan bir felsefi akımdır. Jean-Paul Sartre ve Albert Camus gibi düşünürler bu akımın önde gelen temsilcileridir.

• Varoluş, özden önce gelir. İnsan önce var olur, sonra kendini tanımlar.
• İnsan özgürdür ve seçimlerinden sorumludur.
• Anlamsızlık, yabancılaşma ve ölüm kaygısı varoluşçu temalardır.

💡 İpucu: Varoluşçuluk, bireyin kendi anlamını yaratma çabasını ön plana çıkarır.

📌 🔬 Mantıkçı Pozitivizm (Yeni Pozitivizm)

Mantıkçı pozitivizm, bilginin doğrulanabilir olgulara dayanması gerektiğini savunan bir felsefi akımdır. Viyana Çevresi tarafından geliştirilmiştir.

• Anlamlı önermeler, ya analitik (mantıksal) ya da sentetik (deneye dayalı) olmalıdır.
• Metafiziksel ve teolojik önermeler anlamsızdır.
• Bilimsel yöntem, doğru bilgiye ulaşmanın tek yoludur.

⚠️ Dikkat: Mantıkçı pozitivizm, bilimin sınırlarını katı bir şekilde çizmeye çalışır.

📌 📚 Eleştirel Teori

Eleştirel teori, toplumsal yapıları ve ideolojileri eleştirel bir şekilde analiz etmeyi amaçlayan bir yaklaşımdır. Frankfurt Okulu düşünürleri tarafından geliştirilmiştir.

• Toplum, güç ilişkileri ve ideolojiler tarafından şekillendirilir.
• Amacı, toplumsal değişimi teşvik etmektir.
• Aydınlanma düşüncesinin olumsuz sonuçlarını eleştirir.

💡 İpucu: Eleştirel teori, mevcut düzenin sorgulanmasını ve daha adil bir toplumun yaratılmasını hedefler.