Sevgili öğrenciler, bu soruda anonim halk edebiyatı ürünlerini tanımamız ve aralarından hangisinin bu kategoriye girmediğini bulmamız isteniyor. Öncelikle "anonim halk edebiyatı" ne demek, onu hatırlayalım:
- Anonim halk edebiyatı, yazarı veya söyleyeni belli olmayan, halkın ortak malı sayılan, genellikle sözlü gelenek yoluyla nesilden nesile aktarılan edebi ürünlerdir. Bu ürünler, halkın duygu, düşünce ve yaşam biçimini yansıtır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve anonim olup olmadıklarına karar verelim:
- A) Türkü: Türküler, halkın ortak duygu ve düşüncelerini dile getiren, genellikle ezgili olarak söylenen şiirlerdir. Çoğunun kim tarafından yakıldığı bilinmez, zamanla halkın dilinde şekillenir ve yayılır. Bu nedenle anonimdir.
- B) Mani: Maniler, genellikle yedişer heceli dört dizeden oluşan, aşk, doğa, ayrılık gibi konuları işleyen kısa şiirlerdir. Halk arasında kendiliğinden oluşur ve söylenir, söyleyeni belli değildir. Bu nedenle anonimdir.
- C) Ninni: Ninniler, annelerin çocuklarını uyutmak için söyledikleri, genellikle ezgili ve sade sözlerdir. Kimin tarafından ilk kez söylendiği bilinmez, anneden kıza, nesilden nesile aktarılır. Bu nedenle anonimdir.
- D) Ağıt: Ağıtlar, ölen bir kişinin ardından duyulan acıyı, üzüntüyü dile getiren, genellikle doğaçlama söylenen şiirlerdir. Toplumun ortak acısını yansıtır ve söyleyeni çoğu zaman belli değildir. Bu nedenle anonimdir.
- E) Koşma: Koşma, aşık edebiyatı geleneğinin en yaygın nazım biçimlerinden biridir. Genellikle 11'li hece ölçüsüyle yazılır ve dörtlüklerden oluşur. Koşmaların söyleyeni, yani şairi bellidir. Karacaoğlan, Dadaloğlu, Aşık Veysel gibi aşıklar, kendi mahlaslarını (takma adlarını) kullanarak koşmalar yazmışlardır. Bu nedenle koşma, anonim bir ürün değildir; yazarı bilinen halk şiiri ürünlerindendir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, Türkü, Mani, Ninni ve Ağıt'ın anonim halk edebiyatı ürünleri olduğunu; ancak Koşma'nın yazarı bilinen aşık edebiyatı ürünlerinden olduğunu gördük.
Cevap E seçeneğidir.
