Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, düğünlerde gelin ve damadın yerine getirdiği belirli ritüellerin hangi yazısız norm türüne girdiğini anlamamız isteniyor. Toplumsal yaşamımızda yazılı kurallar (kanunlar) olduğu gibi, yazılı olmayan ama herkes tarafından bilinen ve uygulanan kurallar da vardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Görgü: Görgü kuralları, insanların birbirleriyle olan ilişkilerinde uymaları gereken nezaket, saygı ve incelik kurallarıdır. Örneğin, bir yere girerken selam vermek, yemek yerken ağzı kapalı tutmak gibi davranışlar görgü kurallarına girer. Düğün ritüelleri, genel nezaket kurallarından ziyade, belirli bir olaya özgü uygulamalardır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Adet: Adetler, bir toplumda veya bir grupta uzun zamandan beri uygulanan, kuşaktan kuşağa aktarılan, belirli olaylara veya durumlara özgü davranış kalıpları ve uygulamalardır. Düğünlerde gelin ve damadın yaptığı kına gecesi, damat tıraşı, gelin alma gibi ritüeller, o toplumun veya yörenin köklü adetleridir. Bu ritüeller, belirli bir olayın (düğünün) parçası olarak yerine getirilir ve toplum tarafından beklenir. Bu tanım, sorudaki durumu tam olarak karşılamaktadır.
- C) Örf: Örf, adetlerden daha geniş bir kavramdır ve bir toplumun genel ahlak anlayışını, değer yargılarını, geleneklerini ve yaşam biçimini kapsayan, kuşaktan kuşağa aktarılan yazısız kurallar bütünüdür. Örf, adetleri de içinde barındırabilir ancak örf daha çok toplumsal vicdan ve genel kabul görmüş davranış biçimleriyle ilgilidir. Düğün ritüelleri örfün bir parçası olsa da, ritüellerin kendisi "adet" olarak adlandırılan spesifik uygulamalardır. Soruda "belirli ritüelleri yerine getirme" eylemi vurgulandığı için adet daha doğrudan bir cevaptır.
- D) Kanun: Kanunlar, devlet tarafından çıkarılan, yazılı olan ve uyulması zorunlu olan kurallardır. Uymayanlar için yasal yaptırımlar uygulanır. Düğün ritüelleri, devletin zorunlu kıldığı yasal kurallar değildir; toplumsal beklentiler ve gelenekler doğrultusunda yerine getirilir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Düğünlerde gelin ve damadın yerine getirdiği belirli ritüeller, bir toplumun veya yörenin uzun zamandır uyguladığı, nesilden nesile aktardığı özel uygulamalar olduğu için en doğru tanım "adet"tir.
Cevap B seçeneğidir.
