Ay'ın evreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Ay evreleri yaklaşık 29,5 günde tamamlanır
B) Dolunay evresinde Ay Dünya'ya en yakın konumdadır
C) Ay'ın kendi ışığı olmadığı için Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır
D) Ay'ın Dünya'dan görülen aydınlık yüzeyi zamanla değişir
Ay'ın evreleri, Ay'ın Dünya etrafındaki yörüngesi boyunca Güneş'ten aldığı ışığı farklı açılardan yansıtması sonucu Dünya'dan görünen şeklinin değişmesidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ay evreleri yaklaşık 29,5 günde tamamlanır: Bu ifade doğrudur. Ay'ın bir evreden başlayıp tüm evreleri tamamlayarak aynı evreye geri dönmesi için geçen süreye "sinodik ay" denir ve bu süre yaklaşık 29,5 gündür. Bu süre, Ay'ın Dünya etrafındaki gerçek yörünge süresinden (sideral ay, yaklaşık 27,3 gün) biraz daha uzundur çünkü Dünya da bu sırada Güneş etrafında hareket eder.
- B) Dolunay evresinde Ay Dünya'ya en yakın konumdadır: Bu ifade yanlıştır. Ay'ın Dünya etrafındaki yörüngesi tam bir daire değil, elips şeklindedir. Bu nedenle Ay'ın Dünya'ya olan uzaklığı sürekli değişir. Ay'ın Dünya'ya en yakın olduğu noktaya 'yerberi' (perigee), en uzak olduğu noktaya ise 'yeröte' (apogee) denir. Dolunay evresi, Ay'ın Güneş ve Dünya ile hizalanma şekline göre belirlenen bir evredir (Güneş-Dünya-Ay sıralaması). Ay'ın yerberi veya yeröte konumunda olması, herhangi bir Ay evresinde (yeniay, ilk dördün, dolunay vb.) gerçekleşebilir. Yani Dolunay evresinde Ay'ın Dünya'ya en yakın konumda olması gibi kesin bir kural yoktur. Ay, Dolunay evresindeyken yerberi konumunda olabileceği gibi, yeröte konumunda da olabilir.
- C) Ay'ın kendi ışığı olmadığı için Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır: Bu ifade doğrudur. Ay, bir gezegen gibi kendi ışık kaynağına sahip değildir. Güneş'ten gelen ışınları yüzeyinden yansıtarak Dünya'dan parlak görünür.
- D) Ay'ın Dünya'dan görülen aydınlık yüzeyi zamanla değişir: Bu ifade doğrudur. Ay, Dünya etrafında dönerken, Güneş'ten aldığı ışığın Dünya'dan görünen kısmı sürekli değişir. Bu değişimler Ay'ın evrelerini (yeniay, hilal, ilk dördün, şişkin ay, dolunay vb.) oluşturur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yanlış olan ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
