Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç Cümleleri Farkı Tablo Örnekleri Test 1

Hangi seçenekte amaç-sonuç cümlesi vardır?

A) Yoğun kar yağışı yüzünden yollar kapandı.
B) Sağlıklı beslenmek için sebze yiyor.
C) Kaza yaptığı için hastaneye kaldırıldı.
D) Gürültüden dolayı uyuyamadı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda amaç-sonuç cümlesini bulmamız isteniyor. Öncelikle amaç-sonuç ve neden-sonuç cümleleri arasındaki farkı hatırlayalım:

• Neden-sonuç (Sebep-Sonuç) Cümleleri: Bir eylemin veya durumun gerçekleşme sebebini (nedenini) ve bu sebebin sonucunu bildiren cümlelerdir. Neden, genellikle daha önce gerçekleşmiş veya var olan bir durumdur. Bu tür cümlelerde "çünkü, bu yüzden, -dığı için, -den dolayı, yüzünden" gibi ifadeler kullanılır. Neden sorusuna cevap verirler.
• Amaç-sonuç Cümleleri: Bir eylemin hangi hedefle, hangi maksatla yapıldığını bildiren cümlelerdir. Amaç, henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedeftir. Bu tür cümlelerde "için (amacıyla), -mek için, -mek üzere" gibi ifadeler kullanılır. Hangi amaçla sorusuna cevap verirler.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Yoğun kar yağışı yüzünden yollar kapandı.

  Burada yolların kapanmasının nedeni "yoğun kar yağışı"dır. Kar yağışı zaten gerçekleşmiş bir durumdur ve bunun sonucunda yollar kapanmıştır. Bu bir neden-sonuç cümlesidir. (Yollar neden kapandı? Yoğun kar yağışı yüzünden.)

• B) Sağlıklı beslenmek için sebze yiyor.

  Bu cümlede "sebze yeme" eyleminin bir amacı vardır: "sağlıklı beslenmek". Sağlıklı beslenmek, henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedeftir. Kişi bu amaca ulaşmak için sebze yiyor. Bu bir amaç-sonuç cümlesidir. (Hangi amaçla sebze yiyor? Sağlıklı beslenmek için.)

• C) Kaza yaptığı için hastaneye kaldırıldı.

  Hastaneye kaldırılmasının nedeni "kaza yapması"dır. Kaza yapma eylemi gerçekleşmiştir ve bunun sonucunda hastaneye kaldırılmıştır. Buradaki "için" kelimesi "nedeniyle" anlamındadır. Bu bir neden-sonuç cümlesidir. (Neden hastaneye kaldırıldı? Kaza yaptığı için.)

• D) Gürültüden dolayı uyuyamadı.

  Uyuyamamasının nedeni "gürültü"dür. Gürültü var olan bir durumdur ve bunun sonucunda uyuyamamıştır. Bu bir neden-sonuç cümlesidir. (Neden uyuyamadı? Gürültüden dolayı.)

Gördüğümüz gibi, B seçeneğindeki cümlede bir eylemin (sebze yeme) bir amacı (sağlıklı beslenme) belirtilmiştir.

Cevap B seçeneğidir.