Sevgili öğrenciler, bu soru kan dolaşımı sistemimizin temel bölümlerini anlamamızı istiyor. Vücudumuzdaki kan dolaşımı, kanın kalpten çıkıp vücuda dağılması ve tekrar kalbe dönmesi prensibine dayanır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Sistemik Dolaşım Nedir? Sistemik dolaşım, kalbin sol tarafından pompalanan oksijen açısından zengin kanın, akciğerler hariç tüm vücut dokularına (organlara, kaslara, beyne vb.) taşınması ve bu dokulardaki oksijen ve besin maddelerinin bırakılıp, karbondioksit ve atık maddelerin alınarak oksijen açısından fakir kanın kalbin sağ tarafına geri dönmesidir. Yani, kanın tüm vücudu dolaşması anlamına gelir.
- A) Küçük kan dolaşımı: Bu dolaşım, kalbin sağ tarafından akciğerlere oksijenlenmek üzere kanın gönderilmesi ve oksijenlenmiş kanın kalbin sol tarafına geri dönmesidir. Amacı kanı oksijenle zenginleştirmek ve karbondioksitten arındırmaktır. Bu dolaşım sadece kalp ve akciğerler arasındadır, tüm vücudu kapsamaz. Bu nedenle sistemik dolaşım değildir.
- B) Büyük kan dolaşımı: Bu dolaşım, kalbin sol tarafından pompalanan oksijenli kanın atardamarlar aracılığıyla tüm vücuda dağılması, dokularda oksijen ve besin alışverişi yapıldıktan sonra oksijensiz kanın toplardamarlar aracılığıyla kalbin sağ tarafına geri dönmesidir. Tanımından da anlaşılacağı gibi, bu dolaşım tüm vücudu kapsar ve "sistemik dolaşım" olarak da adlandırılır.
- C) Portal dolaşım: Bu, büyük kan dolaşımının özel bir parçasıdır. Sindirim organlarından (mide, bağırsaklar, pankreas, dalak) gelen kanın doğrudan kalbe dönmeden önce karaciğere uğraması ve karaciğerde işlendikten sonra genel dolaşıma katılmasıdır. Tüm vücudu kapsamadığı için sistemik dolaşımın tamamı değildir.
- D) Koroner dolaşım: Bu da büyük kan dolaşımının özel bir parçasıdır. Kalp kasının kendi ihtiyacı olan oksijen ve besin maddelerini sağlamak için kalbi besleyen damarlar (koroner arterler ve venler) aracılığıyla gerçekleşen dolaşımdır. Sadece kalp kasını beslediği için sistemik dolaşımın tamamı değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, kanın tüm vücudu dolaşmasını sağlayan sistem "Büyük kan dolaşımı"dır ve bu aynı zamanda "Sistemik dolaşım" olarak da bilinir.
Cevap B seçeneğidir.
