Sevgili öğrenciler, bu soru, öğrenme psikolojisinin önemli konularından biri olan pekiştirme programları ve davranışın sönmesi (extinction) ile ilgilidir. Gelin, bu durumu adım adım inceleyelim:
- Sabit Aralıklı Pekiştirme Programı Nedir? Bu programda, belirli bir davranışın ardından, sabit bir zaman aralığı geçtikten sonra pekiştireç verilir. Örneğin, her 15 dakikada bir, eğer davranış gerçekleşmişse, pekiştireç sunulur. Bu tür programlarda, pekiştirecin verileceği zaman yaklaştıkça davranışın sıklığı artar, pekiştireç verildikten sonra ise bir süre azalır ve tekrar artış gösterir (tarak deseni).
- Pekiştireç Verilmezse Ne Olur? Eğer bir davranış, pekiştirme programına göre pekiştirilmeye devam etmesi gerekirken, pekiştireç birdenbire veya sürekli olarak verilmezse, bu duruma "sönme" (extinction) süreci denir. Organizma, davranış ile pekiştireç arasındaki bağlantının koptuğunu öğrenmeye başlar.
- Davranışın Sıklığı Neden Azalır? Başlangıçta, pekiştirecin kesilmesiyle birlikte davranışın sıklığında kısa süreli bir artış (sönme patlaması) veya duygusal tepkiler (hayal kırıklığı, öfke) gözlemlenebilir. Ancak, davranışın artık beklenen sonucu (pekiştireci) getirmediği anlaşıldığında, organizma bu davranışı sergilemekten vazgeçer. Davranışın sıklığı zamanla azalır ve sonunda tamamen ortadan kalkabilir.
- Diğer Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Davranış hemen sona erer: Hayır, sönme süreci genellikle anında gerçekleşmez. Davranışın tamamen ortadan kalkması zaman alır.
- B) Davranışın sıklığı artar: Bu durum, sönme patlaması olarak adlandırılan kısa süreli bir etki olabilir, ancak uzun vadede ve genel eğilim olarak davranışın sıklığı artmaz, aksine azalır.
- D) Hiçbir değişiklik olmaz: Bu kesinlikle doğru değildir. Pekiştirecin kesilmesi, davranış üzerinde önemli bir etki yaratır ve davranışın gelecekteki olasılığını değiştirir.
Bu nedenle, sabit aralıklı pekiştirme programında pekiştireç verilmezse, davranışın pekiştirici bir sonuç doğurmadığı öğrenilir ve davranışın sıklığı zamanla azalır.
Cevap C seçeneğidir.
