Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, günlük hayatımızda karşılaştığımız kuralların, yani normların yazılı olup olmamasına odaklanacağız. Toplumsal düzeni sağlayan kurallara genel olarak norm denir. Bu normlar, yazılı olabileceği gibi yazısız da olabilir.
- Yazılı normlar, resmi bir otorite tarafından belirlenmiş, kaydedilmiş ve genellikle yayımlanmış kurallardır. Bunlar genellikle devletin yasama veya yürütme organları tarafından oluşturulur ve bağlayıcıdır.
- Yazısız normlar ise toplum içinde kendiliğinden oluşmuş, kuşaktan kuşağa aktarılan, genellikle sözlü veya uygulamaya dayalı kurallardır. Bunlar da toplumsal davranışları yönlendirir ancak resmi bir yazılı metne dayanmazlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Anayasa: Bir devletin temel hukuk kurallarını içeren, en üst düzeydeki yazılı belgedir. Devletin yapısını, vatandaşların hak ve ödevlerini belirler. Dolayısıyla, Anayasa kesinlikle yazılı bir normdur.
- B) Kanun: Yasama organı (parlamento) tarafından çıkarılan ve toplumsal yaşamı düzenleyen yazılı kurallardır. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girerler. Kanunlar da yazılı normlara örnektir.
- C) Tüzük: Kanunların uygulanmasını sağlamak amacıyla, yürütme organı (hükümet veya ilgili bakanlıklar) tarafından çıkarılan yazılı düzenlemelerdir. Kanunlara aykırı olamazlar ve yine Resmi Gazete'de yayımlanırlar. Tüzükler de yazılı normlardır.
- D) Gelenek: Bir toplumda veya toplulukta kuşaktan kuşağa aktarılan, uzun süre devam eden alışkanlıklar, davranışlar ve inançlardır. Gelenekler, yazılı bir metne dayanmazlar; toplumsal kabul ve uygulamalarla var olurlar. Örneğin, bayramlaşma, düğün adetleri gibi gelenekler yazısız normlardır.
Bu durumda, Anayasa, Kanun ve Tüzük yazılı normlara örnekken, Gelenek yazısız bir normdur.
Cevap D seçeneğidir.
