Hangi cümlede kesme işareti kullanılmalıdır?
A) Ali okula gitti.
B) Alinin defteri yırtılmış.
C) Ali ve Ayşe parkta oynuyor.
D) Ali bugün çok mutlu.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, Türkçede sıkça karıştırılan ama aslında çok önemli bir noktalama işareti olan kesme işaretinin (apostrof) doğru kullanımıyla ilgili. Kesme işareti, özel isimlere gelen bazı ekleri ayırmak için kullanılır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ali okula gitti.
- Bu cümlede "Ali" özel isimdir ancak herhangi bir ek almamıştır. "Okula" kelimesindeki "-a" eki, yönelme hal ekidir ve "okul" kelimesi özel isim olmadığı için kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle A seçeneğinde kesme işaretine gerek yoktur.
- B) Alinin defteri yırtılmış.
- Bu cümlede "Ali" bir özel isimdir. "Alinin" kelimesindeki "-in" eki, ilgi (tamlayan) ekidir ve bir ismin kime ait olduğunu belirtir. Kurala göre, özel isimlere gelen çekim eklerinden ilgi (tamlayan) eki, iyelik (sahiplik) eki, durum (hal) ekleri ve bildirme eki kesme işaretiyle ayrılır. Bu durumda "Ali" özel ismine gelen "-in" eki kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Doğru yazımı "Ali'nin defteri yırtılmış" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle B seçeneğinde kesme işareti kullanılmalıdır.
- C) Ali ve Ayşe parkta oynuyor.
- Bu cümlede "Ali" ve "Ayşe" özel isimlerdir. Ancak bu özel isimlere kesme işareti gerektiren bir ek gelmemiştir. "Ve" bağlacı, isimleri birbirine bağlar ve kesme işareti gerektirmez. "Parkta" kelimesindeki "-ta" eki, bulunma hal ekidir ancak "park" özel isim olmadığı için kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle C seçeneğinde kesme işaretine gerek yoktur.
- D) Ali bugün çok mutlu.
- Bu cümlede "Ali" özel isimdir ancak herhangi bir ek almamıştır. "Bugün" ve "mutlu" kelimeleri de kesme işareti gerektiren bir durumda değildir. Bu nedenle D seçeneğinde kesme işaretine gerek yoktur.
Özetle, özel isimlere gelen çekim eklerini ayırmak için kesme işareti kullanırız. "Ali" özel ismine gelen "-in" ilgi eki, bu kurala uyar.
Cevap B seçeneğidir.
