Net iyon denklemi nasıl yazılır Test 1

H₂SO₄(aq) + 2KOH(aq) → K₂SO₄(aq) + 2H₂O(l) tepkimesinde net iyon denklemi yazılırken hangi iyonlar izleyici iyon olarak bulunur?

A) H⁺ ve OH⁻
B) K⁺ ve SO₄²⁻
C) Sadece K⁺
D) K⁺ ve SO₄²⁻ hariç tüm iyonlar

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, bir kimyasal tepkimede net iyon denklemi yazılırken hangi iyonların "izleyici iyon" olarak adlandırıldığını bulacağız. İzleyici iyonlar, tepkimeye giren ancak kimyasal bir değişime uğramadan tepkime ortamında kalan iyonlardır. Yani, tepkimenin hem girenler hem de ürünler tarafında aynı şekilde bulunan iyonlardır.

• Adım 1: Tepkimeyi ve Bileşiklerin Durumlarını Anlayalım

  Verilen tepkime: $H_2SO_4(aq) + 2KOH(aq) \rightarrow K_2SO_4(aq) + 2H_2O(l)$

  Burada $(aq)$ suda çözünmüş (sulu çözelti) halini, $(l)$ ise sıvı halini ifade eder. Sulu çözeltide bulunan iyonik bileşikler ve kuvvetli asit/bazlar suda iyonlarına ayrışır. Sıvı haldeki su gibi zayıf elektrolitler ise moleküler halde kalır.

  • $H_2SO_4(aq)$: Sülfürik asit, kuvvetli bir asit olduğu için suda tamamen iyonlaşır.
  • $KOH(aq)$: Potasyum hidroksit, kuvvetli bir baz olduğu için suda tamamen iyonlaşır.
  • $K_2SO_4(aq)$: Potasyum sülfat, suda çözünen bir tuz olduğu için suda iyonlaşır.
  • $2H_2O(l)$: Su, zayıf bir elektrolit olduğu için moleküler halde kalır ve iyonlarına ayrışmaz.
• Adım 2: Tam İyon Denklemini Yazalım

  Şimdi, suda iyonlaşan tüm bileşikleri iyonlarına ayıralım:

  • $H_2SO_4(aq) \rightarrow 2H^+(aq) + SO_4^{2-}(aq)$
  • $2KOH(aq) \rightarrow 2K^+(aq) + 2OH^-(aq)$
  • $K_2SO_4(aq) \rightarrow 2K^+(aq) + SO_4^{2-}(aq)$
  • $2H_2O(l)$ moleküler halde kalır.

  Bu iyonları ve molekülleri tepkime denkleminde yerine yazarak tam iyon denklemini elde ederiz:

  $2H^+(aq) + SO_4^{2-}(aq) + 2K^+(aq) + 2OH^-(aq) \rightarrow 2K^+(aq) + SO_4^{2-}(aq) + 2H_2O(l)$

• Adım 3: İzleyici İyonları Belirleyelim

  İzleyici iyonlar, tepkimenin hem girenler (sol taraf) hem de ürünler (sağ taraf) tarafında aynı şekilde bulunan iyonlardır. Yani, tepkimeye girmeden sadece ortamda bulunan iyonlardır.

  • Girenler tarafında $H^+(aq)$, $SO_4^{2-}(aq)$, $K^+(aq)$, $OH^-(aq)$ iyonları var.
  • Ürünler tarafında $K^+(aq)$, $SO_4^{2-}(aq)$ iyonları ve $H_2O(l)$ molekülü var.

  Şimdi her iki tarafta da aynı olan iyonları işaretleyelim:

  • $K^+(aq)$ iyonu hem girenlerde hem de ürünlerde aynı şekilde bulunur.
  • $SO_4^{2-}(aq)$ iyonu hem girenlerde hem de ürünlerde aynı şekilde bulunur.
  • $H^+(aq)$ ve $OH^-(aq)$ iyonları ise birleşerek $H_2O(l)$ molekülünü oluşturduğu için kimyasal bir değişime uğramışlardır ve izleyici iyon değillerdir. Onlar tepkimeye giren iyonlardır.

  Bu durumda, izleyici iyonlar $K^+$ ve $SO_4^{2-}$ iyonlarıdır.

• Adım 4: Net İyon Denklemini Yazalım (Ek Bilgi)

  İzleyici iyonları tam iyon denkleminden çıkardığımızda, geriye net iyon denklemi kalır. Bu denklem, aslında gerçekleşen kimyasal değişimi gösterir:

  $2H^+(aq) + 2OH^-(aq) \rightarrow 2H_2O(l)$

  Denklemi sadeleştirirsek:

  $H^+(aq) + OH^-(aq) \rightarrow H_2O(l)$

  Bu, bir asit-baz tepkimesinin temel net iyon denklemidir.

Sonuç olarak, tepkimeye girmeden ortamda kalan iyonlar $K^+$ ve $SO_4^{2-}$ iyonlarıdır.

Cevap B seçeneğidir.