Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanım hareketi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Sevgili öğrenciler, Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanım hareketi, gezegenimizin en temel hareketlerinden biridir ve birçok doğal olayın nedenidir. Bu soruda, bu hareketle ilgili bilgileri gözden geçireceğiz ve yanlış olan ifadeyi bulacağız.
A) 365 gün 6 saatte tamamlanır: Bu ifade doğrudur. Dünya, Güneş etrafındaki bir tam turunu yaklaşık olarak 365 gün 6 saatte tamamlar. Bu süreye "bir yıl" deriz. Artan 6 saatler, her dört yılda bir Şubat ayına eklenerek "artık yıl"ı (366 gün) oluşturur.
B) Eliptik bir yörüngede gerçekleşir: Bu ifade de doğrudur. Alman gökbilimci Johannes Kepler'in birinci yasasına göre, gezegenler Güneş etrafında elips şeklinde yörüngelerde dolanırlar. Güneş, bu elipsin odaklarından birinde bulunur.
C) Dünya'nın eksen eğikliği ile birlikte mevsimleri oluşturur: Bu ifade kesinlikle doğrudur. Dünya'nın ekseni, yörünge düzlemine göre yaklaşık $23.5^\circ$ eğiktir. Bu eksen eğikliği ve Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanımı birleşerek, Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısını yıl boyunca değiştirir ve böylece mevsimler oluşur. Eğer eksen eğikliği olmasaydı, mevsimler de olmazdı.
D) Dünya'nın hızı yörüngesinin her noktasında aynıdır: İşte bu ifade yanlıştır! Kepler'in ikinci yasasına (alanlar yasası) göre, bir gezegen Güneş'e yaklaştığında hızı artar, Güneş'ten uzaklaştığında ise hızı azalır. Dünya'nın yörüngesi elips şeklinde olduğu için, Güneş'e en yakın olduğu noktada (günberi - perihel) en hızlı, en uzak olduğu noktada (günöte - aphel) ise en yavaş hareket eder. Dolayısıyla hızı yörüngesinin her noktasında aynı değildir.
E) Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığı yıl boyunca değişir: Bu ifade doğrudur. Dünya'nın yörüngesi elips şeklinde olduğu için, Güneş'e olan uzaklığı yıl boyunca sabit kalmaz. Ocak ayında Güneş'e en yakın (günberi), Temmuz ayında ise en uzak (günöte) konumda bulunur. Bu uzaklık değişimi, mevsimlerin nedeni değildir; mevsimlerin nedeni eksen eğikliğidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Dünya'nın hızı yörüngesinin her noktasında aynı değildir. Bu nedenle yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
