Sevgili öğrenciler, bu soru hayvan hücrelerinde mitoz bölünmenin son aşaması olan sitokinez (sitoplazma bölünmesi) sürecini anlamamızı istiyor. Hücre bölünmesi, canlıların büyümesi, gelişmesi ve yıpranan dokuların onarılması için hayati bir süreçtir.
Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi (karyokinez) ve sitoplazma bölünmesi (sitokinez) olmak üzere iki ana aşamadan oluşur. Soru, sitokinez aşamasında hayvan hücrelerinde ne oluştuğunu soruyor.
- Sitokinez (Sitoplazma Bölünmesi): Mitoz bölünmenin son aşamasıdır ve ana hücrenin sitoplazmasının iki yavru hücreye ayrılması anlamına gelir. Bu süreç, bitki ve hayvan hücrelerinde farklı şekillerde gerçekleşir.
- Hayvan Hücrelerinde Sitokinez: Hayvan hücrelerinde hücre duvarı bulunmadığı için sitoplazma bölünmesi farklı bir mekanizma ile olur. Hücrenin ekvator düzleminde, hücre zarının hemen altında aktin ve miyozin filamentlerinden oluşan bir kasılma halkası oluşur. Bu halka daralarak hücre zarını içeri doğru çeker ve hücrede bir boğumlanma oluğu meydana getirir. Bu oluk derinleşerek hücreyi ortadan ikiye ayırır ve iki yeni yavru hücre oluşur.
- Bitki Hücrelerinde Sitokinez: Bitki hücrelerinde hücre duvarı bulunduğu için boğumlanma gerçekleşmez. Bunun yerine, Golgi aygıtından gelen kesecikler hücrenin ekvator düzleminde birikerek birleşir ve hücre plağını (orta lamel) oluşturur. Bu hücre plağı daha sonra yeni hücre duvarını ve orta lameli oluşturarak iki yavru hücreyi birbirinden ayırır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Ara lamel: Bitki hücrelerinde sitokinez sırasında hücre plağının gelişmesiyle oluşan ve komşu bitki hücrelerini birbirine bağlayan yapıdır. Hayvan hücrelerinde bulunmaz.
- B) Hücre plağı: Bitki hücrelerinde sitokinez sırasında Golgi aygıtından gelen keseciklerin birleşmesiyle oluşan yapıdır. Hayvan hücrelerinde bulunmaz.
- C) Boğumlanma oluğu: Hayvan hücrelerinde sitokinez sırasında aktin ve miyozin filamentlerinin kasılmasıyla hücre zarında oluşan içeri doğru çöküntüdür. Bu oluk derinleşerek hücreyi ikiye ayırır. Bu, hayvan hücrelerine özgü bir yapıdır.
- D) Hücre duvarı: Bitki hücreleri, mantarlar ve bakteriler gibi bazı organizmalarda bulunan, hücreye destek ve koruma sağlayan dış yapıdır. Hayvan hücrelerinde hücre duvarı bulunmaz ve dolayısıyla sitokinez sırasında oluşmaz.
Bu bilgiler ışığında, hayvan hücrelerinde mitoz bölünmenin sitokinez aşamasında oluşan yapı boğumlanma oluğudur.
Cevap C seçeneğidir.
